© Vangelo di Marco 1998. Traduzione in sardo campidanese, variante del Sarcidano isilese,
di Antioco e Paolo
Ghiani. Consulenza esegetica di Antonio Pinna.
Proposta di traduzione Ghiani 1998 con osservazioni Pinna 1998
1Iat torrau a cumentzai a donai imparu acanta de su mari. E siat pinnigau anca fut issu una truba manna de genti tantis chi nci fut artziau a una barca, in su mari, e si ddui fut sètziu e totu sa genti fiat in terra ororu de mari. 2E ddis imparàt cun parabulas cosa meda e ddis naràt in simparu suu:
3«Ascurtai: custu fut unu messaiu chi fiat bessiu a seminai. 4E fut sussèdiu ca seminendi, parti nci fiat arrutu a tretu de sa bia, e fiant lòmpius is pillonis e si ddiant papau. 5Parti nci fut arrutu a sa perda anca no dduiat terra meda e iat bogau illuegu ca no dduiat pillu de terra, 6e candu fut bessiu su soli si fiat assichillonau ca non portàt arraixinis e si fut sicau. 7E parti nci fut arrutu a mesu de sa spina, e sa spina fiat crescia e ddiat allupau e no iat bogau frutu. 8E parti nci fut arrutu in sa terra bona e fiat bènniu a frutu e iat amanniau e amadurau e iat getau a trinta, a sessanta e a centu». 9E naràt: «A chini portat origas po ascurtai, ascurtit».
10E candu fut abarrau a solu, is chi portàt a ingiriu cun is doxi, ddi pregontànt de is parabulas. 11E ddis iat nau: «A bosaturus est stètiu donau su mistèriu de sarrènniu de Deus; po is chi funt in foras perou, dònnia cosa est posta in paràbulas,
12in modu chi castiai castint, e non biant;
ascurtai ascurtint, e non cumprendant,
aici chi non furrint de pentzamentu e agatint perdonu».
13E ddis iat nau: «Chi non cumprendeis custa paràbula, tandus comenti ddas eis a cumprendiri totu is paràbulas? 14Su messaiu seminat su fueddu. 15Is de soru de sa bia funt cussus innui est stètiu seminau su fueddu; e candu ddant ascurtau, illuegu lompit saremigu e ndingollit su fueddu seminau aintru intzoru. 16E is chi funt seminaus in mesu de sa perda funt cussus chi candu ant ascurtau su fueddu, illuegu ddarricint cun prexu, 17perou non portant arraixinis cosa intzoru e funt che su tempus, po cussu candu arribat sa tribulia o sapretu, po mori de su fueddu illuegu imbrùchinant. 18E atrus funt is seminaus in mesu de sa spina. Custus puru ascurtant su fueddu, 19perou su pistighìngiu po is cosas de su mundu e singannu de sarrichesa e totu is atrus disìgius chi saciungint, allupant su fueddu e non bogat frutu. 20E is chi funt stètius seminaus in sa terra bona, funt is chi ascurtant su fueddu e ddarricint e getant frutu a trinta e a sessanta e a centu».
21E ddis naràt: «O ca singollit sa làntia po dda ponni asuta de simbudu o asuta de su letu? No at essiri po dda ponni in pitzus de su candelobru? 22Non nci at cosa cuada chi non bessat a pillu, nè cosa fata a iscusi chi non bessat a craru. 23Chi calancunu portat origas po ascurtai, ascurtit». 24E ddis naràt: «Castiaisì a su chi ascurtais: cun sa misura chi misurais eis a essi misuraus, e si ndant a aciungiri in prus. 25Ca, a chini ndi tenit, ndi ddant a donai e a chini non ndi tenit ndi ddant a pigai su chi tenit puru».
26E naràt: «Sarrènniu de Deus est aici, comenti chi unòmini nci getit su sèmini a sa terra 27e si dromat e si ndi pesit a de noti e a de dì, su sèmini intzèurrat e crescit e issu e totu no iscit comenti. 28De sei e totu sa terra bogat frutu, innantis su cambu, agoa sa spiga e agoa su granu drempìu in sa spiga. 29E candu su frutu est prontu illuegu ddi getant sa fraci ca est lòmpia sora de sa messi».
30E naràt: «A ita ddiaus a pòdiri assimbillai sarrènniu de Deus? Cun cali paràbula ndiaus a pòdiri arrexonai? 31Est cumenti de su sèmini de salaussa chi candu nci ddu getant a sa terra, est su prus pitieddeddu de totu is sèminis de sa terra, 32perou agoa seminau crescit e bessit prus mannu de totu sortalìtzia, fait cambus aici mannus chi is pillonis de su celu si podint aculiai asuta de sumbra sua».
33E cun paràbulas medas che icustas, ddis naràt su fueddu comenti podiant cumprèndiri. 34E non ddis fueddàt foras che in paràbulas; perou a is iscientis suus, a sa sola, ddis isciolliat totu.
35E sa dì e totu, a parti de merì, ddis iat nau: «Passeussinci a satru oru». 36E dispidìa sa truba de sa genti ndi ddiant pigau in sa barca cumenti fiat, e cun issu dduiat atras barcas puru. 37E si fut pesada una frusa manna de bentu e nci getàt is undas a sa barca, tantis chi sa barca fiat giai giai prena. 38E issu fiat in sa pupa dromiu in su cabitzali. Ndi ddiant scidau e ddiant nau: «Maistu, non ndi tenis axiu chi si moreus?». 39E pesendusindi iat ameletzau a su bentu e iat nau a su mari: «Citiu, mudu siast!». E su bentu si fut asseliau e iat fatu una bonantza manna. 40E ddis iat nau: «Puita seis timendi? Non teneis fidi ancora?». 41E fiant intimorigiaus de una timoria manna e si narànt de pari a pari: «Duncas e chini est custu, chi fintzas e su bentu e su mari ddi ponint in menti?».
4,1 Non mi pare che luso del verbo sardo torrai possa essere considerato sufficiente per non dire esplicitamente di nuovo quando nel testo cè. Inoltre, perché togliere il kai quando serve a lubrificare i passaggi del discorso? Qui togliete sia il kai sia il di nuovo. Leffetto non è gradevole.
4,3 custu fut unu messaiu. La soluzione è interessante, sia per idou sia per larticolo determinativo corrispondente a unu. Controllare la traduzione dei famosi ide idou.
4,6 bessiu su soli: anetheilen, che però in 16,2 traducete pesau su soli
4,8 e parti : di per sé il testo passa qui al plurale e altri semi, che anticipa lenumerazione uno uno uno (ci si avvicina a una interpretazione letterale di en ..en en : un seme dà una spiga con trenta, un altro seme una spiga con sessanta etc. : si supera cioè la paura dellallegoria prodotta dagli studi di Julicher).
4,10 is chi portàt a ingiriu cun is doxi: di nuovo si perde lidea di chi è intorno a lui: idea importante in ciò che precede e in ciò che sta per seguire: differenza dentro-fuori
4,12 in modu chi non fa parte della citazione, è il modo di introdurre la citazione; nemmeno Cei 97 è soddisfacente (sostituisce affinché a perché). Meglio : così che (si avveri che)
4,12.13 non cumprendeis ... eis a cumprendiri: in greco sono due verbi diversi oida e gignosko
Controllare quanti verbi traducete con cumprendi
4,13 chi non cumprendeis : in greco è semplicemente un dato di fatto: Non cumprendeis . Si potrebbe rendere come interrogativa (cf 7,18, di biasimo). Per altre domande: cf 4,40; 6,52; 8,32s; 9,32.
In genere Cei 97 (a parte questa correzione) qui peggiora tutto (ad es. perde sempre il gioco tra laoristo e il presente, che voi rispettate; sostituisce il neutro seme al maschile i seminati).
4,20 cf 4,8
4,21 Il greco scelto è di per sé viene forse la lampada .
4,21 imbudu : mi andrebbe bene; però O si fa sempre questa trasposizione, oppure si traduce letteralmente E vero che ci può essere una corrispondenza, in quanto il moggio è un recipiente di misura per i cereali, un vaso; con un vaso o con una ciotola, si poteva spegnere la piccola lucerna ad olio, soprattutto se si voleva evitare di soffiarvi sopra e provocare fumo o faville. Porre la lampada sotto il moggio può dunque avere un senso, ma non quando la si è appena accesa, o quando essa viene ad illuminare (Pesch 399).
4,22 perché trascurare il gar ? Si potrebbe vedere come rendere più letteralmente ean me ina se non perché . Potrebbe avere a che fare con linterpretazione cristologica dei detti: se qualcosa è divenuto segreto, come non pensare al divenne giovanneo del prologo? Cf il venire della lampada in Mc.
4,26 nci getit in gr. è allaoristo, fatto concluso, ciò che interessa è il tempo della crescita, e lì si passa al presente ; anthropos anche qui equivale a uno; è cumenti chi unu ncappat gettau su semini in sa terra , e si dromat
4,29 lett. e quando il frutto lo permette, subito invia la falce, perché è arrivata la mietitura (Gioele 4,13); il verbo è al singolare (il seminatore di prima).
4,30 Siamo quasi in una traduzione libera.
4,31 Perché non aderire di più al dativo: (Esti) cumenti po su semini ; laoristo indica unazione conclusa: candu esti gettau a sa terra; ugualmente in 4,32.
4,32 Si potrebbe vedere se alludere con il corsivo alla citazione biblica (anche se libera). Acuiai, è interessante, a condizione che significhi anche permanenza duratura (in effetti, sembra che gli uccelli facciano il nido non sui rami, ma sotto lalbero di senapa ).
4,35 a parti de merì: di per sé corrisponde ad opsia ? si è dopo il tramonto (cf 1,32), e la tempesta si situa di notte (cf 6,47), tempo pericoloso che si aggiunge al vento e al mare.
E vero che opsia non sempre è con precisione il tempo dopo il tramonto.
4,38 Per motivi letterari, è meglio lasciare il kai anche in e ndi ddu scidant e ddi nant (ma perché cambiate sempre il presente storico in imperfetto?)