© Vangelo di Marco 1998. Traduzione in sardo campidanese, variante del Sarcidano isilese,

di Antioco e Paolo Ghiani. Consulenza esegetica di Antonio Pinna.
Proposta di traduzione Ghiani 1998 con osservazioni Pinna 1998

Marcu 6,1-56

1Iat moviu de innì e fut andau a is logus suus e is iscientis suus dd’iant sodigau. 2Candu fut lompiu su sabudu iat cumentzau a donai imparu in sa sinagoga e medas ascurtendiddu fiant spantaus e narànt: «E de innui a icustu, custas cosas? E i custu sabiori chi dd’est donau? E i custas operas poderosas chi ndi bessint de is manus suas?». 3Custu no est su maistu de linna, su fillu de Maria, su fradi de Giacu, de Ioses, de Giudas e de Simoni? E is sorris suas non funt innoi in mesu nostu?». E si ndi scandalitzànt. 4E Gesùs ddis iat nau: «Non nci at profeta chentza de onori chi non in logu su, in su parentau suu e in domu sua». 5E innì no ddui podiat fai opera poderosa peruna. Iat curau feti a pagus malaidus, ponendiddis is manus. 6E fiat spantau ca fiant chentza de fidi. E andàt in giru peri is biddas donendi imparu. 7E iat tzerriau is Doxi e iat cumentzau a ddus mandai a duus a duus, ddis donàt su poderi a pitzus de is spiritus malus 8e ddus iat pretzetaus a no ingòlliri nudda po su viagiu, foras che su bàculu feti: ne pani, ne bertula, ne dinai in sa bussa, 9a si cratzai perou is andàlis e a non si ponni duus bestiris. 10E ddis naràt: «Candu intrais a una domu, abarraiddòi fintzas a chi si nd’eis a andai de ingui. 11E chi in d’unu logu non s’arricint e non s’ascurtant, andendisindi, scutulaisindi su pruniu de asuta de is peis, po testimongiu contras a issus. 12E nci fiant bessius e predicànt a furriai de pentzamentu [si cunvertiri], 13nci bogànt dimonius medas e ungiant cun ollu malaidus medas e ddus sanànt.

14E s’urrei Erodi nd’iat intendi fueddai, ca su nomini su fiat nodìu, e naràt: «Giuanni Batista est arrisuscitau de is mortus, po cussu podit fai operas poderosas». 15Atrus narànt: «Est Allìas»; e atrus ancora narànt: «Est unu profeta, comenti unu de is profetas». 16Candu dd’iat intendiu, Erodi naràt: «A i cussu chi deu ndi dd’apu segau sa conca, cussu Giuanni est arrisuscitau». 17Erodi e totu iat mandau a ndi pinnigai a Giuanni e dd’iat poderau in presoni po mori de Erodiadi, sa pobidda de Filipu, fradi suu, ca si dd’iat coiada. 18Ca Giuanni a Erodi ddi naràt: «Non t’est lìtzitu a ti pigai sa pobidda de fradi tuu». 19Erodiade si fiat atirriada cun issu e ddu boliat bociri, perou non ddu podiat fai, 20puita ca Erodi ddu timiat, a Giuanni, connoscendiddu po omini giustu e santu e dd’aguardàt e candu dd’ascurtàt abarràt dudosu meda, perou dd’ascurtàt cun prexeri.

21Fu lompia sa dì giusta candu Erodi, po sa dì chi iat fatu is annus, iat fatu una cena po is maioris, is ufitzialis e is prus mannus de sa Galilea. 22E fut intrada propiu sa filla de Erodiade e iat baddau e a Erodi e a is chi fiant (setzius) in sa mesa cun issu ddis fut pràxia. S’urrei dd’iat nau a sa picioca: «Pedimì su chi bolis e ti dd’ap’a donai». 23E dd’iat giurau: «Calecasiat cosa chi m’as a pediri, ti dd’ap’a donai, fintzas e su mesu de s’arrenniu miu». 24Issa nci fut bessia a foras e a sa mama dd’iat nau: «Ita ap’a pediri?». E issa dd’iat nau: «Sa conca de Giuanni Batista». 25E nci fut torrada a intrai illuegu de pressi anca fut s’urrei e dd’iat pedìu narendi: «Bollu chi mi dongias imoi e totu in d’una safata sa conca de Giuanni Batista». 26E su s’urrei si fut intristau meda, perou po mori de sa giura e de is chi fiant in sa mesa non dd’iat bofia storrai. 27S’urrei illuegu iat mandau unu sordau e dd’iat pretzetau a ndi ddi batiri sa conca sua. Issu si ndi fut andau e dd’iat sconcau in presoni, 28e nc’iat portau sa conca de issu in d’unu pratu e dd’iat donada a sa picioca e sa picioca dd’iat donada a sa mama. 29Is iscientis candu dd’iant intendiu fiant andaus e nd’iant pigau su cropus de issu e dd’iant postu in d’una tumba.

30E is apostulus si fiant pinnigaus anca fut Gesùs  e dd’iant contau totu su chi iant fatu e s’imparu chi iant donau. 31 E ddis iat nau: «Benei bosatrus puru, a un’oru a parti, a unu logu assolau, e pasiaisì pagu pagu». 32Ca fiant medas is chi andànt  e torrànt e non teniant manc’ora de papai. E si ndi fiant andaus a barca a unu logu assolau e a una parti.

33Perou ddus iant bius andendusindi e medas iant cumprendiu e fiant suncurtus a innì a pei, de totus is biddas e fiant arribaus innantis de issus.

34Candu ndi fut calau iat biu genti meda e nd’iat tentu piedai, ca fiant che brebeis chi non tenint pastori e iat incumentzau a dd’is imparai cosa meda.

35Si fut fatu trigadiu e is iscientis suus fiant acostiaus anca fut issu e dd’iant nau: «Su logu est assolau e est giai trigadiu, 36dispididdus de modu chi andendi per is terras e is biddas de acanta si comprint cosa de papai». 37Arrespundendi ddis iat nau: «Donaiddis a papai bosatrus». E dd’iant nau: «Iaus a dèpiri andai nosu a comporai duxentus dinais de pani e a ddis donai a papai?». 38Issu ddis iat nau: «Cantu ndi portais de panis? Andai a castiai». E agoa chi dd’iant scipiu, dd’iant nau: «Cincu e dus piscis». 39E ddis iat cumandau a ddus fai setzi totus, a fiotus a fiotus in s’ebra birdi. 40E si fiant setzius a pratzas a pratzas de centu e de cincuanta. 41E issu iat pigau is cincu panis e is duus piscis, iat pesau is ogus a su celu e iat benedìxiu, iat segau is panis e ddus iat donaus a is iscientis suus, po si ddus aporri, e is duus piscis puru ddus iat pratzius a totus. 42E iant papau totus e si fiant pràndius. 43E nd’iant pigau doxi cadinus prenus de arrogus, e de piscis puru. 44Is chi s’iant papau [is panis] fiant cincumilla ominis.

45E illuegu iat apretau a is iscientis suus po nci artziai a sa barca, po andai innantis suu a s’atru oru, faci a Betzaida, in s’ora chi issu  nci dispidiat sa genti. 46Apustis chi ddus iat lassaus nci fut istresiau faci a su monti po pregai. 47A parti de merì, sa barca fiat in mesu de su mari e issu solu in terra. 48Biendiddus arremendi fadiaus ca su bentu ddis fiat contras, a coa de noti fut acostiau anca fiant issus, caminendi in su mari e nci ddis boliat bessiri ainnantis. 49 Issus biendiddu caminendi in su mari iant pentzau: «Est una pantuma!», e iant aboxinau. 50Ca dd’iant biu totus e fiant assustraus. Issu illuegu ddus iat fueddaus e ddis iat nau: «Cunfidai, seu deu; non timais!». 51E nci fiat artziau a sa barca cun issus e su bentu si fut asseliau. E issus intrasei fiant spantaus meda. 52Ca no iant cumprendiu nudda de is panis e su coru insoru (si) fiat aperdau.

53E apustis chi nci fiant imperraus, fiant acostiaus a is terras de Genetzaret. 54Candu ndi fiant calaus de sa barca, dd’iant connotu illuegu 55iant suncurtu de totus cussas terras e iant incumentzau a nci portai in is letias is fertus de mali, anca intendiant ca fiat. 56E innui e chi essit intrau, biddas, tzitais o sartus, nci poniant is malaidus in is pratzas e ddu pregànt, assumancu a ddi podiri tocai s’oru de su bestiri; e is chi ddu tocànt, sanànt.

Note

6,1 “A is logus suus” : interessante, anche se ha un sapore più giovanneo che marciano. Visto quanto segue, il senso qui sembra essere quello di “luogo della sua famiglia”. Soliti presenti storici.

6,2 Di per sé si può dissentire dal Nestle nel considerare “oi” secondario: nel caso si dovrebbe tradurre “tutti” invece che “molti”, e in nota spiegare lo sviluppo della tradizione testuale.

6,5b Siamo però in una traduzione del tutto dinamica. Letteralmente: “tranne che a pochi malati, i quali, avendo imposto le mani, guarirono”.

ponendiddis: non c’è il greco il pronome personale

6,8 Si tratta di soldi di rame (monetine di scarso valore).

6,9 l’ultimo infinito è secondario: lasciare l’imperativo. Mettere in nota l’informazione sullo sviluppo con l’infinito.

Di nuovo mi pare trascurato l’avverbio “intorno” (kyklo)

6,14 e naràt: il singolare sembra secondario; elegon  come plurale impersonale: si diceva. Così anche Cei.

Giuanni Batista : è giusto omologare alla denominazione tradizionalmente più diffusa un testo che di per sé è diverso? Tuttavia. È il meccanismo seguito dalla tradizione manoscritta.

Podit fai operas poderosas : siamo in una traduzione dinamica. Lett. “perciò operano le forze in lui”.

6,16 est arrisuscitau : il testo ha l’indicativo aoristo passivo: esti stettiu arrisuscitau. Cfr occorrenze

6,17 perché ignorare il gar? Fa da collegamento tra le due unità di tradizione.

6,17 poderai in prisoni : in 15,7 la stessa frase con “prisoni” è resa con “postu in prisoi”; altrove il verbo deô è tradotto con “acapiai”

6,22 Il testo scelto da Nestle dice: “la figlia di lui, Erodiade”, ma il contesto parla della “figlia di Erodiade”;  il vostro “propiu” non corrisponde letteralmente alla variante da voi supposta: “la figlia della stessa Erodiade” (oppure “la figlia di lei, di Erodiade”), che io renderei “sa filla propiu de Erodiade” (la quale Erodiade è appunto in discussione e avrà un ruolo chiave nel seguito).

6,24.25 Di per sé la denominazione di Giovanni è diversa nei due versetti: il battezzatore, il Battista.

6,27 unu sordau: però è uno spekoulatôr, un “messo” (Cei 97 “una guardia”)

6,31 Bosatrus puru: perché “puru”  se devono essere “soli”… ?

6,45.47 “faci a Betsaida… faci a su monti”: però in greco sono due preposizioni diverse, di cui pros può significare direzione generica, rispetto a eis che significherebbe una meta.

6,46 lassaus : mi sembra un po’ troppo generico, mentre il senso si avvicina al precedente “dispedì” , congedare.

6,47 a parti de merì : cf sopra, opsia è il  tempo dopo il tramonto, anche se può indicare la sera in genere e avere bisogno di una specificazione per dire “dopo il tramonto” (cf 1,32).

6,51 spantaus meda : mi sembra leggero visto i due termini che si rafforzano a vicenda e visto lo specifico del secondo termine.

6,56 is malaidus  in greco c’è un hapax legomenon in Mc

6,56 s’oru  un po’ generico visto che si riferisce forse alla “frangia” dell’osservanza giudaica (cf differenza con 5,27)