© Vangelo di Marco 1998. Traduzione in sardo campidanese, variante del Sarcidano isilese,

di Antioco e Paolo Ghiani. Consulenza esegetica di Antonio Pinna.
Proposta di traduzione Ghiani 1998 con osservazioni Pinna 1998

Marcu 9,1-50

1E ddis naràt: «Si nau deaderus ca nci at unus cantu de is chi funt innoi, chi no ant a tastai sa morti innantis de biri, s’arrenniu de Deus lompiu cun poderi».

2 Agoa de ses dis, Gesùs iat pigau a Perdu e a Giacu e a Gianni e nci ddus iat portaus a pitzus de unu monti artu artu, ind’unu logu a parti, feti a issus. 3 Si fut tramudau ananti insoru e is bestiris si ddi fiant fatus luxentis, e nidus meda chi perunu lissieri in sa terra ddus iat ai potzius fai aici nidus. 4 E ddis fut aparessiu Allìas cun Moisè e fiant fueddendi cun Geùs. 5 E Perdu, si fut postu a ddi nai a Gesùs: «Maistu, po nosu a essiri in noi est bellu! Fatzaus tres barracas una a tui, una a Moisè e una a Allìas». 6 Ca no isciat su chi fiat nendi, ca fiant spantaus. 7 E ndi fut calàda una nui chi ddus iat imboddiaus cun s’umbra e de sa nui ndi fut lompiat una boxi: «Custu est su Fillu miu istimau, ascurtaiddu!». 8 Totu ind’una castiendisì a ingiriu no iant biu prus a nemus, ma feti a Gesùs cun issus.

9 E abascendindi de su monti ddus iat pretzetaus chi no essant nau a nemus su chi iant biu, innantis chi su Fillu de s’omini fessit arresuscitatu de is mortus. 10 Issus s’iant apumpiau su pretzetu, pregontendusì perou ita iat a essiri custu “arresuscitai de is mortus”.

11 E ddu pregontànt, narendiddi: «Puita is ominis de lei nant ca innantis depit torrai Allìas?». 12 Issu ddis iat nau: «Ellus! Innantis benit Allìas e torrat a assetiai totu; ita ddu at iscritu perou po su Fillu de s’omini? Ca at a sunfriri meda e at essiri menospretziau. 13 Si nau perou ca Allìas est benniu e dd’ant fatu si chi ant bofiu; comenti ddu at iscritu po issu».

14E lompius anca de is iscientis iant biu genti meda a ingiriu insoru e is ominis de lei chistionendi cun issu. 15E illuegu totu sa genti biendu a issu fut abarrada spantada, e ddu saludànt currendi anca de issu. 16E ddis iat pregontau: «De ita seis chistionendi?». 17E unu de sa genti dd’iat arrespustu: «Maistu, ti nd’apu betiu a fillu miu pigau de unu spiritu mudu. 18E donnia borta chi si nd’impossessat, nci ddu strumpat e issu  spumat, tzichìrriat is dentis e s’acìrdinat. Dd’apu nau a is iscientis tuus a nci ddu bogai, e no nci funt arrennescius. 19Issu arrespundendi, ddis iat nau: «O arratza de genti chi non creit, fintzas a candu ap’a abarrai cun bosatrus? Fintzas a candu s’ap’a depiri baliai? Beteimindeddu!». 20E si nci dd’iant portau. Comenti iat biu a issu su spiritu illuegu dd’ iat scutulau a forti e issu arrutu a terra, s’arrumbulàt spumendisì. 21E iat pregontau a su babu: «Cantu tempus est chi ddi sussedit custa cosa?». E issu iat arrespustu: «De candu fut pipiu, 22e fitianu nci dd’at getau a su fogu e a s’acua po ddu bociri, tui perou, chi podis, ti ndi praxat lastima de nosu e agiudasì». 23Gesùs dd’iat nau: «Chi podis! A chini creit dd’est possibili donnia cosa.». 24Illuegu su babu de su piciocheddu, tzerriendi iat nau: «Gei creu, agiuda a su non crei cosa mia!». 25Tandus Gesùs ca suncurriat genti, iat ameletzau su spiritu malu, nendiddi: «Spiritu mudu e surdu, deu ti ddu cumandu: Bessindeddi a foras e no nci ddi torrist a intrai prus!». 26E tzerriendi e trotoxendiddu, ndi ddi fut bessiu. E fut comenti de mortu, tantis chi medas narànt: «S’est mortu!». 27Gesùs perou pighendiddu a sa manu ndi dd’iat pesau e issu si ndi fut strantaxau.

28Intraus a una domu, is iscientis suus a disparti, dd’iant pregontau: «Puita est chi nosu non nci dd’eus potziu bogai?». 29Eissu ddis iat nau: «Custa genìa non si nci podit bogai in perunu modu, chi non cun sa pregadorìa.».

30Bessius de innì, andànt peri sa Galilea, e non boliat a ddu sciri nemus. 31Donàt imparu a is iscientis suus e ddis naràt: «Su Fillu de s’omini funt po dd’intregai a is manus de is ominis e dd’ant a bociri e, apustis mortu tres dis, at a arresuscitai». 32E issus non cumprendiant custu fueddai e timiant a ndi ddi pregontai:

33 Fiant lompius a Cafarnau e candu fut aintru de domu ddis iat pregontau: «Ita fiais arrexonendi in sa bia?». 34Issus perou abarrànt citius, ca in sa bia iant chistionau, intra issus, e chini iat essiri su prus mannu. 35Tandus, apustis setziu, iat tzerriau is Doxi e ddis iat nau: «Chi unu bolit essiri su primu, at a depiri essiri s’urtimu de totus e su srebidori de totus». 36E pigau unu pipiu, dd’iat postu in mesu insoru e imprassendiddu ddis iat nau: 37«Chini at a arriciri, a nomini miu, unu de i custus pipius, arricit a mimi. E chini arricit a mimi, no est a mimi chi arricit ma a chini m’at mandau».

38Giuanni dd’iat nau: «Maistu, eus biu a nu boghendinci is dimonius in nomini tu, e si dd’eus proibìu, ca non poniat infatu a nosu». 39Gesùs, perou iat nau: «Non ddus proibais, ca no nci at nemus chi fatzat unu miraculu a nomini miu e illuegu potzat fueddai mali de mimi. 40Ca chini no est contras a nosu est po nosu.

41Chinestcasiat si dongiat a bufai una tassa de acua a nomini miu, ca seis de Cristus, si nau deaderus: No at a perdiri sa paga cosa sua.

42E chini indìtat su mali a unu de i custus pipius chi creint [a mei], est mellus meda po issu a dd’acapiai una perda de mola a su tzugu e a nci ddu getai a su mari.

43E chi sa manu tua t’indìtat su mali, segandedda: est mellus potui a intrai in sa fida mrugu, che a lompiri a sa Geenna, anch’est su fogu chi non si ndi studat, cun totu a is duas manus. (44)

45E chi su pei tuu t’indìtat su mali, segandeddu: est mellus po tui a intrai in sa fida tzopu che chi ti nci getint a sa Geenna cun totu a is duus peis. (46)

47E chi s’ogu tuu t’indìtat su mali, bogandeddu: mellus po tui a intrai a s’arrenniu de Deus bisògu che cun totu a is duus ogus a ti nci getai a sa Geenna, 48anca su bremi insoru non si morit e su fogu non si ndi studat:

49ca a donniunu dd’ant salìri cun su fogu. 50Bonu su sali; ca chi su sali torrat a bambu, cun ita saleis? Porteis sali aintru de bosatrus e tengiais paxi is unus cun is atrus.

Note

9,1 controllare la resa di amen lego

9,2 paralambano  è tradotto “nd’ingollit” in 14,33

9,2 ypselon  : è proprio superlativo?

9,3 Si fut tramudau : però non è un riflessivo, ma un passivo: forse passivo divino: “fu trasformato” (da Dio)

9,5 controllare la resa di apokritheis ; cf 3,33; 6,37; 8,29; 9,5.19; 10,3.24.51; 11,13.22.33; 12,35; 14,48; 15,2.12;

9,5 Perché mutare l’ordine delle parole?

9,10 su pretzetu:  intanto, manca la radice del verbo che voi traducete per pretzetai;  poi, ton logon è un semitismo per “la cosa” (had-davar): cf 1,45

9,10 s’iant.... preguntendu : però pros eautous  si traduce solo una volta: o con krateo o con suzeteo (ugualmente in Cei 71 e 97)

9,10.11 pregontendusì ... pregontant : però i verbi in greco sono abbastanza diversi, ed eperotao ha una certa caratteristica; cf  note a 7,26; 8,27b;

in 8,11 avete tradotto syzeteo  con chistionai; cf nota a 8,11

Cf occorrenze di syzeteo :   1:27   8:11   9:10   9:14   9:16  12:28

9,11 torrai  : perché  non “venire” ?

9,12 Ellus : però Nestle lo giudica secondario.

9,12 e torrat a assetiai:  perché aggiungete  e torrat ?  tra l’altro, qui può creare confusione ; perché poi non tentare di mantenere la costruzione del greco: “venendo, ...”?

9,12 la domanda introdotta da  pos la rendete diversamente e meglio in 12,35 “come mai....”. Inoltre, perché non considerare tutta la frase come domanda? “Come mai è scritto sul Figlio dell’uomo che soffrirà molto e sarà disprezzato? Ma io vi dico che ...”

9,16 Non traducete pros autous : “con loro”

9,19 Beteimindeddu: va bene, tuttavia il pros me in greco resta più sottolineato

9,26 oi polloi  sono “tutti”, e non “molti”

9,31 paradidotai passivo divino? In tal caso, funt po dd’intregai andrebbe riconsiderato

9,31 gar non tradotto

9,32 agnoeo  è un hapax; controllare la traduzione dei verbi di comprendere; cf nota a 4,12-13

9,32 custu fueddai:  ritorna poi solo in 14,72 dove traducete fueddu

9,33 intrau de domu: in greco c’è l’articolo determinativo : “sa domu” (casa di Pietro a Cafarnao?); cf differenza con 7,24

9,33 arrexonendi:  dialogizo  cf nota a 8,16

9,34 ca in sa bia: la costruzione greca fa meglio risaltare l’intervento del narratore a commento dei fatti

9,35 phoneo : tzerriai cf 1,26; 10,49 (3v.); 14,30.68.72; 15,35

voi traducete sempre con tzerriai anche in :

1,3; 15,33 boao ;  

1,20; 2,17; 3,31 kaleo ;

15,16 synkaleo

3,11; 5,5.7; 9,24.26: 10,47.48; 11,9; 15,13.14 krazo

3,13.23; 6,7; 7,14; 8,1.34; 10,42; 12,43; 15,44 proskaleo

9,35 per “seduto” qui il verbo è kathizo; il vangelo usa due verbi per questa azione: kathizo e kathemai: è il caso di mantenere e come questo duplice uso?

Cf Low-Nida 5 There are certain technical problems involved in treating the series kaqe/zomai, ka/qhmai a , kaqi/zw a (17.12) and sugka/qhmai, sugkaqi/zw a (17.13), since there appears to be an alternation in meaning between (1) being in a position and (2) assuming such a position. It would be possible to set up two distinct meanings or to assume that the respective forms are essentially ambiguous. In general, however, the participial forms indicate a state of being, while the non-participial forms imply assuming a particular position of being seated.  However, there are certain subtle differences in the tenses of the participial forms, and hence one cannot determine precisely what are the referential distinctions.

9,37 nota di critica testuale su non-ma

9,41 a nomini miu: no: in greco è:  in nome (del fatto) che siete di Cristo

9,42ss: verificare il modo di tradurre skandalizo : 4,17; 6,3; 9,42.43.45.47; 14,27.29

Considerare l’opportunità di un riferimento esplicito al “perdere la fede”: qui tutto ha conseguenze escatologiche; cf del resto la parabola del seminatore.

9,49 dd’ant a saliri : ma se si strattasse di un passivo divino?