Da Socrate Seu (Ozieri, Cagliari)

Sulla traduzione del termine "sinedrion"

Su problema de sa tradutzione de-i custa paràula est simizante a su ‘e sa tradutzione de Parácletos, ma no de su totu. Ambas si dian poder narrer paràulas « tènnicas », pro su chi est de sa religione nostra, ma pro rejones diferentes, una istòrica e-i s’àtera teològica. In prus, mentras chie intendhet “Paràclitu”, si frecuentat sa cresia, si rendhet contu chi est calchi cosa chi apartenet o at it’a fagher cun s’Ispiridu Santu, ma no ischit ite cheret narrer sa paràula de pretzisu, chie at intesu preigare sos Evanzelios o los at lègidos resessit a cumprendher chi "sinedriu" est calchi cosa tra unu cunsizu e unu tribunale. No at a ischire pretzisamente cales fin sas tarèas, ma si leget sos Evanzelios at a cumprendher prus o mancu comente fit cumpostu: satzerdotes mazores, òmines de sa lege e cunsizu de sos antzianos. Pro custu, creo chi sa timòria chi sa zente no cumprendhat custa paràula siat unu pagu esagerada e dipendhet, a parrer meu, dae su ‘e creer, in fundhu a nois etotu, fintzas si no ndhe tenimus cussientzia, chi su sardu siat ligadu a su mundhu ‘e sos pastores e de sos massajos – su chi namus “cultura agropastorale” - e chi custu mundhu siat galu fatu ‘e zente de giugher a manu tenta onzi ‘olta chi si li arrèjonat de cosas chi ch’essin fora dae su terrinu sou, comente podìat esser como calchi sèculu. E sigomente sas cosas no sun pretzisamente gai, eo dia narrer de lassare sa paràula comente sos Ebrèos l’aìan retzida dae su gregu e si calicunu ndhe cheret ischire calchi cosa ‘e prus chi si servat de sos istrumentos chi oe in die poden esser a manizu. E duncas, sa tradutzione mia diat esser sinèdriu.

Ma ponzemus chi eo no tenza rejone. Cale paràula sarda diamus dever impreare pro traduìre synédrion? Sa paràula indìtat una istitutzione giudàica, cumposta in unu tzertu modu e cun tzertas cumpetentzias, chi chepare no s’agatat in àteras culturas, comente cumbinat de su restu fintzas a dies de oe pro àteras istituziones in pòbulos diferentes in diferentes partes de su mundhu e prus puru si apartenen a èpocas diferentes de s’istòria de s’umanidade. Cherzo narrer chi onzi paràula est sestada a cunfromma a su ch’indìtat e podet cumbinare chi su ch’indìtat no s’agatet in aterùe fora de ùe cussa paràula est nàschida. E difatis, si ponimus custa paràula grega subra a una paràula chi giai esistit in sa limba nostra, fintzas sa prus simizante pro significadu, comente unu mastru ‘e pannu ponet s’una subra s’àtera sas duas cambas de una pariga ‘e pantalones, amus a bider luego ch’issas no torran paris, ca in su ch’issas cheren narrer b’at in donzuna  calchi cosa in prus o in mancu cunfromma a s’àtera. Ma  si si cheret, comente si siat chi siat, impreare una paràula “de su connotu”, si tratat de seberare una paràula sarda inùe b’intret su prus possìbbile de su significadu de sa paràula grega. In sos Evanzelios de sa Passione de Gesùs, su Sinèdriu agit prus che àteru in calidade de tribunale. Cherzo narrer chi no es cussa ebbìa sa faìna sua, ma cussu est su ch’isse faghet in su casu ‘e sa Passione. Tenimus duos esempios in italianu de custas duas solutziones. CEI  la pessat che a mie e tradùit sinedrio. ABU, chi est su chi si narat una tradutzione “dinàmica”, tradùit tribunale. E in fatu ‘e tribunale, sa paràula e-i s’istituzione in Sardigna sun cosas connotas ambas.