| Campidanese Proposta 1 | modifiche | Proposta 1 | ||
|
Giu 03,01 Ddu iat puru in mesu de is Fariseus un’omini chi ddi narànt Nicodemu, unu capu de is Giudeus. |
Giu 03,01 In mesu ‘e sos Fariseos b’aìat puru un’òmine chi si naraìat Nicodemu, (un’)autoridade ‘e sos Giudeos. |
Giu 03,01 In mesu ‘e sos Fariseos bi ndh’aìat puru unu chi si naraìat Nicodemu, un’autoridade ‘e sos Giudeos. |
Giu 3,1 De sos Fariseos, duncas, bi ndh’aiat unu chi si naraiat Nicodemu, una de sas autoridades de sos Giudeos. |
|
|
Giu 03,02 Custu est andau anca est issu (Gesus) adenotti e dd’at nau: «Rabbi, nosu scieus ca tui ses unu maistu benniu de parti de Deus; nemus difatis podit fai custus sinnalis (sinnus) chi fais tui, chi Deus no est cun issu». |
Giu 03,02 Custu ‘enzèit a sa ‘e Gesùs a de note e li nerzèit: «Rabbì, ischimus chi ses unu mastru ‘ènnidu dae Deus ; niune difatis diat poder fagher custos signos chi faghes tue si no b’esseret Deus cun isse ». |
Giu 03,02 Custu ‘enzèit a sa ‘e Gesùs a de note e li nerzèit: “Rabbì, ischimus chi ses unu mastru ‘ènnidu dae Deus; niune difatis diat poder fagher custos signos chi faghes tue si no b’essèret Deus cun isse. |
Giu 3,2 Custu ‘enzeit a sa ‘e Gesùs a de note e li nerzeit: «Rabbì, ischimus chi ses bènnidu dae Deus coment’e mastru; niune difatis podet oberare custos signos chi òberas tue, si no b’est Deus cun isse». |
|
|
|
Giu 03,03 Rispondhèit, Gesùs, e li nerzèit : “ In veridade, in veridade ti
naro chi si unu no naschet un’àtera ‘olta no podet bider su regnu ‘e Deus”. |
Giu,03.03 Rispondhèit, Gesùs, e li nerzèit: “In veridade, in veridade ti naro chi si unu no naschet de nou no podet bider su regnu ‘e Deus”. |
Giu v 3,3 Li rispondheit Gesùs, nerzendhe: «In veridade, in veridade ti naro: si unu no naschet de nou, no podet bider su regnu ‘e Deus». |
|
|
Giu 03,04 Nicodemu ddi narat: «Comenti podit nasciri un’omini sendi (giai) beciu? Nci podit intrai sa de duas bortas a is intrannias de sa mamma e nasciri?». |
Giu 03,04 Li narat Nicodemu: “Coment’est chi podet nascher un’òmine sendhe ‘etzu? No est chi che potat intrare in sas intragnas de sa mama sa ‘e duas bias e torrare a nascher?”. |
Giu 03,04 Li narat Nicodemu: “Coment’est chi podet torrare a nascher un’òmine sendhe ‘etzu? No est chi che potat intrare in sas intragnas de sa mama sa ‘e duas boltas e torrare a nascher? |
Giu 3,4 Li narat a isse Nicodemu: «Comente podet nascher un’omine sendhe ‘etzu? No est chi che potat intrare in sas intragnas de sa mama sa ‘e duas bias e torrare a nascher?» |
|
|
Giu 03,05 Gesus at arrespustu: «Ti ddu nau propiu deaderus: chi unu no nascit de acua e de Spiridu, non podit intrai a s’arrenniu de Deus. |
Giu 03,05 Rispondhèit Gesùs: “In veridade, in veridade ti naro: si unu no naschet dae abba e ispìritu, no podet intrare in su regnu ‘e Deus. |
Giu 03,05 Rispondhèit Gesùs: “In veridade, in veridade ti naro: si unu no naschet dae abba e ispìritu, no podet intrare in su regnu ‘e Deus |
Giu 3,5 Rispondheit Gesùs: «In veridade, in veridade ti naro: si unu no naschet dae abba e dae Ispìridu, no podet intrare in su regnu ‘e Deus. |
|
|
Giu 03,06 Chini est nasciu de sa carri, carri est, chini est nasciu de su Spiridu, Spiridu est. |
Giu 03,06 Su ch’est nàschidu dae sa carre, carre est; e-i su ch’est nàschidu dae s’ispìritu, ispìritu est. |
Giu 03,06 Su ch’est nàschidu dae sa carre, carre est; e-i su ch’est nàschidu dae s’ispìritu, ispìritu est. |
Giu 3,6 Su ch’est nàschidu dae sa carre, carre est; e-i su ch’est nàschidu dae s’Ispìridu, Ispìridu est. |
|
|
Giu 03,07 No ti spantis ca t’apu nau: abbisongiat a nasciri a nou. |
Giu 03,07 No ti meravizes ca t’apo nadu: “Cheret chi ‘ois naschedas un’àtera ‘olta”. |
Giu 03,07 No ti meravizes ca t’apo nadu: “Cheret chi ‘ois naschedas de nou”. |
Giu 3,7 No ti meravizes chi t’apo nadu: cheret chi ‘ois naschedas de nou. |
|
|
Giu 03,08 Su bentu innui bolit sulat e tui ascurtas sa boxi (moida) sua, ma no iscis de innui benit e a innui andat: aici e totu est po donniunu chi est nasciu de su Spiridu».
|
|
|
Giu 3,8 Su ‘entu andhat inue cheret e tue ndh’intendhes sa ‘oghe, ma no ischis dae inue ‘enit e a inue andhat: gai matessi sun totu sos chi sun nàschidos dae s’Ispìridu». |
|
|
Giu 03,09 At arrespustu Nicodemu e dd’at nau: «Comenti podit sussedi custu?». |
Giu 03,09 Rispondhèit, Nicodemu, e li nerzèit: “Coment’est chi poden sutzeder custas cosas?”. |
Giu 03,09 Rispondhèit, Nicodemu, e li nerzèit: “Coment’est chi podet sutzeder custu?”. |
Giu 3,9 Li rispondheit Nicodemu, nerzendhe: «Comente podet esser custu?». |
|
|
Giu 03,10 At arrespustu Gesus e dd’at nau: «Tui ses su (?) maistu de Israeli e no iscis custas cosas? |
Giu 03,10 Gesùs rispondhèit, e li nerzèit: “Tue ses su mastru de Israele e no ischis custas cosas? |
Giu 03,10 Gesùs rispondhèit, e li nerzèit: “Tue ses su mastru de Israele e no ischis custas cosas? |
Giu 3,10 Li rispondheit
Gesùs, nerzendhe: «Tue ses mastru de Israele e-i custas cosas no las |
|
|
Giu 03,11 Ti ddu nau propiu deaderus: nosu scieus de ita fueddaus (seus fueddendi) e faeus a testimongiu po su chi eus biu e su testimongiu nostu no dd’arriceis. |
Giu 03,11 In veridade, in veridade ti naro chi su ch’ischimus namus e-i su ch’amus bidu atestimonzamus, ma ‘ois no l’atzetades sa testimonìa nostra”. |
Giu 03,11 In veridade, in veridade ti naro chi su ch’ischimus namus e-i su ch’amus bidu atestimonzamus, ma ‘ois sa testimonìa nostra no l’atzetades”. |
Giu 3,11 In veridade, in veridade ti naro: nois faeddhamus de su ch’ischimus e atestimonzamus su chi amus bidu; ma ‘ois sa testimonia nostra no l’atzetades.
|
|
|
Giu 03,12 Chi s’apu nau cosas de sa terra e no creéis comenti eis a crei chi s’apu a nai cosas de su celu (de Deus)? |
Giu 03,12 Si bos apo nadu sas cosas de sa terra e no creìdes, coment’est chi azis a creer si bos apo a narrer sas cosas de su chelu? |
Giu 03,12 Si bos apo nadu sas cosas de sa terra e no creìdes, coment’est chi azis a creer si bos apo a narrer sas cosas de su chelu? |
Giu 3,12 Si bos apo faeddhadu de sas cosas de sa terra e no creides, coment’est chi azis a creer si bos faeddho de sas cosas de su chelu? |
|
|
Giu 03,13 E nemus nc’est artziàu a su celu chi non cussu chi nd’est abasciau de su celu, su Fillu de s’omini. |
Giu 03,13 E niune ch’est pigadu a su chelu si no su chi dae su chelu est faladu, su Fizu ‘e s’òmine. |
Giu 03,13 E niune ch’est pigadu a su chelu si no su chi dae su chelu est faladu, su Fizu ‘e s’òmine. |
Giu 03,13 E niune b’at chi siet pigadu a chelu francu chie dae su chelu est faladu, su Fizu ‘e òmine. |
|
|
Giu 03,14 E comenti Mosè in su desertu at postu in artu su colóru (tzrepenti), aici depit essiri postu in artu su Fillu de s’omini, |
Giu 03,14 E comente Mosè in su desertu collochèit in altu su serpente, gai devet esser collocadu in altu su Fizu ‘e s’òmine, |
Giu 03,14 E comente Mosè in su desertu inaltzèit su serpente, gai devet esser inaltzadu su Fizu ‘e òmine, |
Giu 3,14 E comente Moisè inaltzeit su serpente in su desertu, gai devet esser inaltzadu su Fizu ‘e òmine, |
|
|
Giu 03,15 poita donniunu chi creit a issu arriciat sa vida eterna (de Deus).
|
|
Giu 03,15 a tales chi totu sos chi creen in isse apan sa vida eterna. |
Giu 03,15 a tales chi sos chi creen apan in isse vida in eternu. |
|
|
Giu 03,16 Aici difatis Deus at istimau su mundu e dd’at donau su Fillu solu cosa sua poita donniunu chi creit a issu non siat isperdiu, ma arriciat sa vida eterna (de Deus). |
Giu 03,16 Deus difatis at istimau su mundu tantis chi dd’at donau s’ùnicu Fillu cosa sua poita is chi creint a issu non siant spèrdius, ma arriciant po sempri sa vida de Deus. |
Giu 03,16 Deus difatis at chèrfidu gai ‘ene a su mundhu chi l’at dadu s’unicu Fizu sou, a tales chi onzunu chi creet in isse no si perdat ma apat vida eterna. |
Giu 13,16 Deus difatis at chèrfidu gai ‘ene a su mundhu chi l’at dadu s’ùnicu Fizu sou, a tales chi chie creet in Isse no si perdat ma apat sa vida ‘e Deus in eternu. |
Giu 13,16 Deus difatis at chèrfidu gai ‘ene a su mundhu chi l’at dadu s’ùnicu Fizu sou, a tales chi chie creet in isse no s’isperdat ma apat vida in eternu. |
|
Giu 03,17 Ca Deus no at mandau su Fillu suu a su mundu po giudicai (Cei 97 condannare) su mundu, ma poita su mundu siat salvau po mesu de issu. |
Giu 03,17 Ca Deus no at mandau su Fillu suu a su mundu po cundennari su mundu, ma poita su mundu siat salvau po mesu de issu. |
Giu 13,17 Ca Deus no at imbiadu su Fizu a su mundhu pro cundennare su mundhu, ma pro chi su mundhu siat salvadu pro mesu ‘e isse |
Giu 13,17 Ca Deus no at mandhadu su Fizu a su mundhu pro lu cundennare, su mundhu, ma pro chi su mundhu siat salvadu pro mesu ‘e Isse. |
Giu 13,17 Ca Deus no at imbiadu su Fizu a su mundhu pro lu cundennare, su mundhu, ma pro chi su mundhu siat salvadu pro mesu ‘e isse. |
|
Giu 03,18 Chini creit a issu no est giudicau; ma a chini no creit est istetiu giai giudicau, ca no at cretiu a su nomini de su Fillu solu de Deus. |
Giu 03,18 Chini creit a issu no est cundennau; ma a chini no creit est istetiu giai cundennau, puita abarrat sentza de crei a su nòmini de s’ùnicu fillu de Deus. |
Giu 03,18 Chie creet in isse no est cundennadu, ma su chi no creet est istadu ja cundennadu, ca no at crètidu in su nùmene ‘e s’ùnicu Fizu ‘e Deus. |
Giu 03,18 Chie creet in Isse no est cundennadu, ma su chi no creet est istadu ja cundennadu, ca abarrat chena creer in su nùmene ‘e s’ùnicu Fizu ‘e Deus. |
Giu 03,18 Chie creet in isse no est cundennadu, ma su chi no creet est istadu già cundennadu, ca sighit a no creer in su nùmene ‘e s’ùnicu Fizu ‘e Deus.
|
|
Giu 03,19 E custu est su giuditziu: (ca) sa luxi est bennia a su mundu e is ominis ant istimau prus a su iscurìu che a sa luxi, ca fiant malas is oberas insoru. |
Giu 03,19 E custa est sa cundenna: (ca) sa luxi est bènnia a su mundu e is òminis ant istimau prus a su scurìu che a sa luxi, ca fiant malas is oberas insoru. |
Giu 03,19 E-i custu est su giuditziu : chi sa lughe est bènnida a su mundhu, ma sos òmines an chèrfidu ‘ene prus a s’iscuru che a sa lughe, ca fin malas sas òberas issoro. |
Giu 03,19 E-i custa est sa cundenna: chi sa lughe est bènnida a su mundhu, ma sos òmines an cherfidu 'ene prus a s’iscuru che a sa lughe, ca fin malas sas òberas issoro. |
Giu 03,19 E-i custa est sa cundenna: chi sa lughe est bènnida a su mundhu, ma sos òmines an cherfidu 'ene piùs a s’iscuru che a sa lughe, ca fin malas sas òberas issoro. |
|
Giu 03,20 Totus is chi funt de faìnas malas odiant a sa luxi poita no siant iscontroriadas is oberas insoru. |
Giu 03,20 Totu sos chi faghen su malu, difatis, an in odiu sa lughe e a sa lughe no benin, a tales chi no sian iscobiadas sas òberas issoro. |
Giu 03,20 Totu sos chi faghen su malu, difatis, an in odiu sa lughe e a sa lughe no benin, a tales chi no sian iscobiadas sas òberas issoro. |
Giu 03,20 Totu sos chi faghen su malu, difatis, an in òdiu sa lughe e a sa lughe no benin, a tales chi no sien iscobiadas sas òberas issoro. |
|
|
|
|
Giu 03,21 Ma su chi faghet su justu ‘enit a sa lughe, a tales chi sas òberas
suas si fatan a connoscher chi sun fatas in Deus. |
|
Giu 03,21 Ma chie faghet su giustu ‘enit a sa lughe, a tales chi si connoscat chi sas òberas suas sun fatas in Deus». |
|
Giu 3,22 Daboi ‘e custu Gesùs cun sos dischentes suos si ndh’enzeit a sas bandhas de sa Giudea e inie istaiat cun issos e batizaiat. |
||||
|
Giu 3,23 Bi fit Giuanne puru batizendhe in Ennòn, acurtzu a Salìm, ca incue b’aiat abba meda, e-i sa zente acudiat e si faghiat batizare. |
||||
|
Giu 3,24 A Giuanne, difatis, no che l’aian ancora ‘etadu in presone. |
||||
|
Giu 3,25 B’apeit, assoras, una chistione tra sos dischentes de Giuanne e unu Giudeu a propòsitu de purificatzione. |
||||
|
Giu 3,26 E andhein a sa ‘e Giuanne e li nerzein: «Rabbì, su chi fit cun tegus a s’àter’ala ‘e su Giordanu, su chi tue l’as fatu testimonia, abbàida chi est batizendhe e totu cantos curren a isse». |
||||
|
Giu 3,27 Rispondheit Giuanne, nerzendhe: «No b’at òmine chi si potat leare nuddha si no bi l’at dadu su chelu. |
||||
|
Giu v 3,28 Bois e totu mi podides fagher testimonia chi eo apo nadu: No so eo su Messias, ma: So istadu imbiadu innanti sou. |
||||
|
Giu 3,29 Chie at s’isposa est s’isposu; ma s’amigu ‘e s’isposu, chi b’est e ‘aiscultat, si leat cuntentesa manna previa de sa ‘oghe ‘e s’isposu. Custa cuntentesa mia, duncas, est cumpleta. |
||||
|
Giu 3,30 Isse at de crescher; eo, in càmbiu, apo ‘e miminare. |
||||
|
Giu 3,31 Chie ‘enit dae altu est subra a totu cantos; ma chie ‘enit dae sa terra est de sa terra e faeddhat cufromma a sa terra. Chie ‘enit dae su chelu est subra a totu cantos. |
||||
|
Giu 3,32 Cussu atestimonzat su chi at bidu e intesu, ma sa testimonia sua no l’ atzetat niune. |
||||
|
Giu 3,33 Chie pero atzetat sa testimonia sua cufrimmat chi Deus est veridadosu. |
||||
|
Gv 3,34 Su chi at imbiadu Deus narat sas paràulas de Deus; difatis est chena medida chi dat s’Ispìridu. |
||||
|
Gv 3,35 Su Babbu cheret bene a su Fizu e onzi cosa l’at dada in manos suas. |
||||
|
Gv 3,36 Chie creet in su Fizu at vida in eternu; chie pero no ubbidit a su Fizu no at a bider vida, ma subr’a isse aturat s’airu ‘e Deus. |
|
Note Seu 2005 |
|
|
Gv 3,2 ses bènnidu dae Deus coment’e mastru SS 30.04.05 Greco: apo theou elēluthas didaskalos. CEI è passata da sei un maestro venuto da Dio della versione 74 a sei venuto da Dio come maestro della versione 97. Altrettanto ho fatto io in questa nuova proposta. Per la prima interpretazione, cfr. in BW: you are a teacher (who has) come from God di ESV, NAB, NIB, NIV, NKJ, NRS, RSV, RWB. Per la seconda interpretazione, cfr. in BW: you have come from God as a teacher di BBE, NAS, NAU, NJB.
SS 30.04.05 Greco: poiein...poieis. Rispettivamente, infin. pres. att. e indic. pres. att. di poieō. Stavolta, non ho tradotto con fagher (fagher signos) per evitare equivoci. FBJ: personne ne peut faire les signes que tu fais, si Dieu n’es pas avec lui. TOB: personne ne peut opérer les signes que tu fais si Dieu n’est pas avec lui. |
02 |
|
SS 30.04.05 Cfr. quanto ho già detto a proposito della versione precedente: «ean mē tis gennēthē anōthen: si unu no naschet un’àtera ‘olta (si unu no torrat a nascher / no naschet de nou)? Oppure: si unu no naschet dae s’altu / dae altu? Anche qui le traduzioni differiscono tra loro. Per anōthen i dizionari danno: a) dall’alto; b) dall’inizio, di nuovo, daccapo. La Bible de Jérusalem traduce naître de nouveau, ma in nota aggiunge : « Jean emploie un mot grec,’anōthen’, qui signifie aussi ‘d’en haut’. Ce double sens n’existe pas dans la langue de Jésus et de Nicodème». Al v. 31 traduce ‘d’en haut’. Nell’edizione italiana della TOB (che però nel testo riproduce quello CEI, e quindi: se uno non nasce dall’alto) si legge in nota: Il termine greco ‘ànōthen’ può significare ‘da capo, di nuovo, dall’alto. Nell’incontro con Nicodemo, Gv gioca su questi due ultimi significati. In una nota di commento a NVB di G. Vigini: Gesù intende qui ‘dall’alto’ (cfr. 31) - cioè dal cielo, da Dio – ma Nicodemo lo interpreta erroneamente come ‘di nuovo’». CEI 94 e 97: dall’alto. Così pure EP. Ma LND e NRV: di nuovo. In questo senso, anche la maggioranza delle traduzioni straniere in BW. Da UBS Hndb.: «Obviously, Nicodemus took the word rendered again in TEV to mean again rather than “from above” (its other possible meaning). How Nicodemus understood the word does not necessarily imply what Jesus meant by it or how John intended it to be understood when used by Jesus in the preceding verse. It is impossible to find in English a word or phrase which would carry the possible double meaning that the word again has in verse 3». Questa stessa impossibilità vi è sia in italiano che in sardo.
|
03 |
|
SS 30.04.05 Generalmente diciamo ispìritu (con la t e con l’iniziale, ovviamente, minuscola); ma quando si tratta dello Spirito Santo diciamo Ispìridu (con la d e l’iniziale maiuscola). Stavolta mi sono adeguato a CEI, che in entrambe le versioni (74 e 97) ha Spirito. |
05 |
|
Gv 3,9 Comente podet esser custu SS 30.04.05 Greco: pōs dunatai tauta genesthai. Genesthai: infin. aor. med. di ginomai, in queste traduzioni reso con sutzeder, istare, esser a seconda dei contesti. CEI 74 e 97: Come può accadere questo? EP: Come possono avvenire questi fatti? LND: Come possono accadere queste cose? NRv: Come possono avvenire queste cose? La soluzione che qui propongo, diversa da quella della precedente versione, è stata adottata da moltissime traduzioni straniere in BW. P. es.: ESV, NAS, NAU, NKJ, NRS, RWB, How can these things be; NIB, NIV, RSV, How can this be; LBA, Cómo puede ser esto; ACF, ARC, BRP, Como pode ser isso; BCI, Com pot ser tot això. |
09 |
|
SS 30.04.05 Greco: su ei ho didaskalos. Quindi, con l’artic.: Tue ses su mastru. CEI 74 e 97: Tu sei maestro (senza artic.). In proposito, UBS Hndb.: «Commentators agree that the use of the definite article “the” before “teacher” is to emphasize the status and position of Nicodemus as a teacher in Israel (NEB “thus famous teacher of Israel”; NAB “You hold the office of teacher of Israel”)». Bible de Jérusalem: Tu es Maître en Israël, et ces choses-là, tu ne les saisis pas? (Nel testo greco tauta, in sardo custas cosas, è in posizione enfatica). |
10 |
|
Gv 3,11 sa testimonia nostra no l’atzetades SS 30.04.05 Greco: tēn marturian hemōn ou lambanete: Tēn marturian (in sardo, sa testimonia) in posizione enfatica. CEI 74 e 97: ma voi non accogliete la nostra testimonianza. |
11 |
|
SS 30.04.05 Greco, rispettivamente: eis ton ouranon / ek tou ouranou. Quindi, con l’artic. in entrambe le occorrenze. Nella traduzione ho omesso il primo artic. per una questione di eufonia (almeno, così ho ritenuto preferibile fare). |
13 |
|
SS 30.04.05 Ripeto qui quanto ho già detto in occasione della versione precedente: « ESPA registra innaltzare con doppia “n”, ma CASCIU per la var. campidanese e CASU per la var. logudorese hanno rispettivamente inaltzai e inaltzare. PITTAU e PUDDU non hanno né l’uno né l’altro. Inaltzare è la forma che ho sentito dai miei vecchi. Esiste anche elevare, che nelle sue varie forme è presente nelle lingue “sorelle” del sardo, ma a me pare che in questo contesto sia più adatto inaltzare, anche se meno presente nell’area neolatina».
|
14 |
|
Gv 3,15 a tales chi sos chi creen apan in isse vida in eternu SS 30.04.05 Greco: hina pas ho pisteuōn en autō echē zōēn aiōnion. CEI è passata da perché chiunque crede in lui abbia la vita eterna della versione 74 (con en autō riferito evidentemente a pisteuōn) a perché chiunque crede abbia in lui la vita eterna della versione 97 (con en autō riferito evidentemente a echē zōēn aiōnion). Altrettanto ho fatto io in questa nuova proposta. |
15 |
|
Gv 3,20 a tales chi no sien iscobiadas sas òberas issoro SS 30.04.05 Greco: hina mē elegchthē ta erga autou. CEI 74: perché non siano svelate le sue opere. Ma CEI 97: perché le sue opere non vengano biasimate. Bible de Jérusalem: de peur que ses oeuvres ne soient démontrées coupables, Traduction œcuménique de la Bible: de crainte que ses oeuvres ne soient démasquées. |
20 |
|
SS 30.04.05 Greco: dietriben, indic. impf. att. di diatribō = “rimango, sosto, mi trattengo, mi fermo, mi stabilisco, resto”. CEI 74: si trattenne; CEI 97: si tratteneva. |
22 |
|
Gv 3,25 B’apeit, assoras, una chistione SS 30.05.05 Greco: zētēsis = “discussione, disputa, controversia” [Vigini]. ACF e BRP (portogh.): Houve então uma questão. |
25 |
|
SS 30.04.05 Greco: ho de apeithōn. Apeithōn: ptc. pres. att. di apeitheō = “sono disobbediente, non credo, mi ostino; disobbedisco”. CEI 74 e 97: chi non obbedisce al Figlio. Ma NRV: chi invece rifiuta di credere al Figlio. Su quest’ultima linea, anche la Bible de Jérusalem: qui refuse de croire au Fils. La portoghese ARA: que, todavia, se mantém rebelde contra o Filho. |
36 |
|
Note 2001-2003 |
|
|
Gv 03,01 In mesu ‘e sos Fariseos bi ndh’aìat puru unu SS 14.03.03 Nell’edizione 2002, b’aìat puru un’òmine, in aderenza al greco. In questo caso mi pare che sia più opportuno: o scegliere la soluzione che propongo, oppure scegliere b’aìat puru unu tale, espressione di uso comune, se vogliamo in qualche modo tener conto del greco. Per dire un tizio dicevamo un tempo unu fulanu, ma qui mi sembrerebbe meno adatto, visto che poi se ne indica il nome, e per lo più lo si qualifica come una persona importante, e quindi nota.
SS 14.03.03 Ho tenuto conto degli esiti della recente discussione in merito.
SS 14.03.03 Così ho modificato collocare/collocadu in altu a seguito dell’intervento del Prof. PINNA. ESPA registra innaltzare con doppia “n”, ma CASCIU per la var. campidanese e CASU per la var. logudorese hanno rispettivamente inaltzai e inaltzare. PITTAU e PUDDU non hanno né l’uno né l’altro. Inaltzare è la forma che ho sentito dai miei vecchi. Esiste anche elevare, che nelle sue varie forme è presente nelle lingue “sorelle” del sardo, ma a me pare che in questo contesto sia più adatto inaltzare, anche se meno presente nell’area neolatina.
nPG: Gv 03,02 semeia : dato l’uso ripetuto e caratteristico che Giovanni fa di questo termine sarebbe opportuno ormai orientarsi per una scelta stabile. Sinnus o sinnalis? O altro? nSS: Gv 03,01 archon: unu capu? un’autoridade? unu zuighe? unu ‘e su Sinedriu? unu printzipale? Le interpretazioni sono diverse e per conseguenza sono diverse le traduzioni. nSS: Gv 03,02: apò theoù elèluthas didàskalos: ses (unu) mastru ‘ènnidu dae Deus? ses bènnidu dae Deus in calidade ‘e / comente ‘e mastru? Anche qui le traduzioni si dividono. nSS: Gv 03,03: eàn mè tis ghennethè ànothen: si unu no naschet un’àtera ‘olta (si unu no torrat a nascher / no naschet de nou)? Oppure: si unu no naschet dae s’altu / dae altu? Anche qui le traduzioni differiscono tra loro. Per ànothen i dizionari danno: a) dall’alto; b) dall’inizio, di nuovo, daccapo. La Bible de Jérusalem traduce naître de nouveau, ma in nota aggiunge : « Jean emploie un mot grec,’ànothen’, qui signifie aussi ‘d’en haut’. Ce double sens n’existe pas dans la langue de Jésus et de Nicodème». Al v. 31 traduce ‘d’en haut’. Nell’edizione italiana della TOB (che però nel testo riproduce quello CEI, e quindi: se uno non nasce dall’alto) si legge in nota: Il termine greco ‘ànothen’ può significare ‘da capo, di nuovo, dall’alto. Nell’incontro con Nicodemo, Gv gioca su questi due ultimi significati. In una nota di commento a NVB di G. Vigini: Gesù intende qui ‘dall’alto’ (cfr. 31) - cioè dal cielo, da Dio – ma Nicodemo lo interpreta erroneamente come ‘di nuovo’. CEI 74 fonde i due significati: se uno non rinasce dall’alto, ma CEI 97 ha: se uno non nasce dall’alto. ABU: non nasce nuovamente, in entrambe le edizioni. Comunque mi sembra, rivedendo ora la traduzione, che a un’àtera ‘olta, che può dare soprattutto il senso della reiterazione, sia preferibile de nou, che può dare anche il senso del rinnovamento. nSS: Gv 03,04: Ho inserito un torrare a, che però non trova riscontro nel greco. Mi sembra più chiaro così. nSS: Gv 03,07: ànothen: de nou / un’àtera ‘olta (‘orta / borta) oppure dae s’altu / dae altu? V. sopra, al v. 3. CEI 74: ancora, rinascere dall’alto; CEI 97: ancora, nascere dall’alto. ABU 85: nascere in modo nuovo; ABU 2000: idem. nSS: Gv 03,08: pnèi: se nel caso di ànothen si tratta di problemi di interpretazione, nel caso di pnèi si tratta un problema di traduzione. Il vb. greco ha infatti la stessa radice di pnèuma = spirito, ma primariamente soffio, soffio vitale. Ora, mentre in italiano è normale dire che il vento soffia e altrettanto normale è dire in francese le vent souffle, o el viento sopla per quanto riguarda lo spagnolo, o ancora o vento assopra del portoghese o el vent bufa del catalano, con verbi che hanno tutti la stessa radice del sostantivo corrispondente all’italiano soffio, non altrettanto si può dire, per quanto mi consta, a proposito del sardo, almeno con riferimento alla variante logudorese, e in particolare a quella che io parlo. Qui il verbo più comunemente usato è andhare: fit andhendhe unu ‘entu chi che trazaìat sas domos = soffiava un vento tale da portare via le case. Soffio è sulu e soffiare è sulare ma confesso che non mi è mai accaduto, per quanto ricordi, di sentire sulare associato a su ‘entu. Credo di aver già detto qualcosa a questo riguardo in una di queste note. Mi pare di ricordare, inoltre, che a questo problema ha già accennato anche Antioco Ghiani. nSS: Gv 03,11: kài tèn marturìan emòn où lambànete: ho sostituito nella traduzione la copulativa con l’avversativa (ma), come fa qualche altra traduzione, in modo che il senso risulti più chiaro (almeno, così ritengo). Se suona meglio: ma sa testimonìa nostra no l’atzetades, oltretutto più conforme alla disposizione del greco. nSS: Gv 03,14: ùpsosen – upothènai: rispettivamente, innalzò – essere innalzato. Innalzare nel senso di erigere = pesàrendhe. Qui, mi pare, anche con il senso di rendere onore, considerare al di sopra di tutto, ecc. Ho cercato di risolvere con l’impiego di un verbo come collocare, collocare in altu. nSS: Gv 03,16: monoghenè: generalmente tradotto in italiano con unigenito. Per quanto riguarda il sardo, il figlio unico viene di solito indicato come fizu solu. Riferendomi a Gesù ho preferito fare ricorso a un termine meno “quotidiano”. Cf nAP 03,16 nSS: Gv 03,19: egàpesan oi ànthropoi màllon tò skòtos pròs tò fòs: In alternativa, an preferidu s’iscuru a sa lughe? Probabilmente più comune, ma anche meno intenso. nSS: Gv 03,21: o dè poiòn tèn alètheian: colui invece che fa la verità. Ho tradotto su chi faghet su justu, ma non sono sicuro che vada bene. Chie agit cufromma a veridade? Chie ponet in pràtica sa veridade? Chie / su chi faghet sa veridade non mi sembrerebbe abbastanza chiaro. nSS: Gv 03,21: ina fanerothè autoù tà èrga òti en theò estin eirgasmèna: il modo in cui ho tradotto non risulta forse sufficientemente chiaro e risente dell’iniziale incertezza sul valore (dichiarativo o causale) di òti. Attribuendo valore dichiarativo (e approfittando per ripristinare anche nella traduzione l’accusativo interno del greco già mantenuto altrove): a tales chi si fatat a connoscher chi sas òberas suas sun oberadas in Deus. Ma, il tutto, con l’accusativo interno, suona naturale? nAP (per ora solo su 3,16-18)nAP Gv 03,16 Aici ... e : Non vedo altre traduzioni che risolvano in due coordinate la frase consecutiva "tanto/in tal modo ... da". Anche il giro di frase non mi pare ne guadagni in incisività e chiarezza. Anche "aici", messo all'inizio, non ha subito e chiaramente il senso "tanto/ in modo tale". nAP Gv 03,16 su Fillu solu cosa sua: "fillu solu" è troppo connotato sociologicamente. Cei 97 abbandona "l'unigenito" per mettere "l'unico". L'orientamento è di interpretare più "unico nel suo genere" che "unico nella nascita". Vedo che sia Seu sia Secchi usano "unicu", Vargiu ha come Ghiani "Solu fillu sù". Cuccu e Rubanu, anche se forse per motivi diversi, hanno "Unigenidu". nAP Gv 03,16 donniunu : pas con l'articolo seguito dal participio presente equivale in pratica a una relativa (Blass-Debrunner 413,2), senza bisogno di complicare la frase, in quanto non credo che sia pertinente il senso distributivo, ma piuttosto quello inclusivo "chi crede, is chi creint, tutti quelli che credono", ecc.. Ancora più complicato ad es. Rubanu "gosi chi chie si siat chi credet...". nAp Gv 03,16 vida eterna : Avevamo notato che "vita eterna" è ormai inflazionato e privo di impatto e di incisività, per non dire privo di senso. Dire "vita senza fine" non fa avanzare troppo la cosa, in quanto resta ancora sul piano della sola durata, mentre il testo evangelico riguarda anche e soprattutto la qualità della "vita di/con Dio". Anticipare l'aggettivo come fa Secchi dà una certa differenza : "ma apat s'eterna vida". "Vida de Deus" resta ancora una scelta possibile, ma forse si potrebbe mantenere l'esplicitazione temporale e dire "po sempri sa vida de Deus"? nAP Gv 03,17 giudicai : ormai, mi pare che tutti omologhino a "condannare".
nAP Gv 03,18 ca no at crètidu :
sarà possibile rendere il senso del perfetto che è
usato anche qui in greco, come nella prima parte della frase (è già condanna)?
L'utilità di indicare una non fede ormai stabilita starebbe nell'ovviare alla
prima impressione di stranezza che causa questa "escatologia realizzata" di
Giovanni: il giudizio è già presente. Notare tuttavia che Gv ha di per sè già
ovviato a questa difficoltà, dicendo anzitutto che Gesù non è venuto a
condannare, ma a salvare. nAP Gv 03,19 su giuditziu : solo che a questo punto anche Cei 97 non è che mi sembri molto coerente, in quanto logicamente dovrebbe dire "E questa è la condanna", visto che ha modificato prima "giudicare" in "condannare". |