vv. 19-31 pubblicati nel n. 12 del 31 marzo 2002, pag. 11 e n. 16 del 2003;da rivedere (se...) per il 18 apr 2004Versione del 2001
|
|
© Vangelo di Giovanni 2001.2002.2003.2004. |
|
Gv 20,19-31 |
| Ghiani 2002 | Seu 2003 | Seu 2004 | |||
|
20,19 A merì de cussa di etotu, sa primu dì de sa cida, sendu cungiadas is gennas de innì anca fiant is iscientis, ca timiant a is Giudeus, fut benniu Gesus e si fut postu in su mesu e ddis at nau: «Paxi a bosatrus». |
20,19 A merì de cussa di e totu, sa primu dì de sa cida, sendu cungiadas is gennas de innì anca fiant is iscientis, ca timiant a is Giudeus, fut bènniu Gesùs e si fut postu in su mesu e ddis at nau: «Paxi a bosatrus». |
Gv 20,19 Fit, duncas, su sero ‘e sa prima die ‘e sa chida, e-i sas giannas de inùe fin sos dischentes fin serradas pro timòria ‘e sos Giudeos. Benzèit Gesùs, si ponzèit in mesu a issos e lis narat: “Paghe a bois!”. |
Gv 20,19 Fit, duncas, su sero ‘e sa prima die ‘e sa chida, e-i sas giannas de inue fin sos dischentes fin serradas pro sa timòria ch’aian de sos Giudeos. Benzeit Gesùs, si ponzeit in mesu a issos e lis narat: “Paghe a bois!”. |
Gv 20,19 Fit duncas su sero ‘e sa prima die ‘e sa chida e-i sas giannas de inue fin sos dischentes fin serradas pro sa timòria chi aian de sos Giudeos. Benit Gesus, si ponet in mesu a issos e lis narat: «Paghe a bois!». |
Gv 20,19 Fit, duncas, su sero ‘e sa prima die ‘e sa chida e-i sas giannas de inue fin sos dischentes fin serradas pro sa timòria chi aian de sos Giudeos. Benit Gesus, si ponet in mesu a issos e lis narat: «Paghe a bois!». |
|
|
|
Gv 20,20 Dabòi chi nerzèit custu, lis mustrèit sas manos e-i su costazu. Candho ‘idèin su Segnore, duncas, sos dischentes si ndh’allegrèin. |
Gv 20,20 E daghi nerzeit custu, lis mustreit sas manos e-i su costazu. S’allegrein, assoras, sos dischentes candho ‘idein su Segnore. |
Gv 20,20 E daghi nerzeit custu, lis mustreit sas manos e-i su costazu. S’allegrein, assoras, sos dischentes candho ‘idein su Segnore. |
Gv 20,20 E daghi nerzeit custu, lis mustreit sas manos e-i su costazu. S’allegrein, assoras, sos dischentes candho ‘idein su Segnore. |
|
21 Assora Gesus ddis at torrau a nai: «Paxi a bosatrus. Comenti su Babu Mannu at mandau a mimi a su mundu, aici e totu deu mandu a bosatrus». |
21 Assora Gesùs ddis at torrau a nai: «Paxi a bosatrus. Comenti su Babbu Mannu at mandau a mimi a su mundu, aici e totu deu mandu a bosatrus». |
Gv 20,21 Assora, Gesùs lis torrèit a narrer: “Paghe a bois! Propiu comente at imbiadu a mie su Babbu, gai e totu eo mandho a bois”. |
Gv 20,21 Assoras, Gesùs lis torreit a narrer: “Paghe a bois! Pròpiu comente at imbiadu a mie su Babbu, gai e totu eo mandho a bois”. |
Gv 20,21 Assoras, Gesùs lis torreit a narrer: «Paghe a bois! Comente at imbiadu a mie su Babbu, gai etotu eo mandho a bois». |
Gv 20,21 Assoras, Gesùs lis torreit a narrer: «Paghe a bois! Comente at imbiadu a mie su Babbu, gai etotu eo mandho a bois». |
|
|
|
Gv 20,22 E daghi nerzèit custu, alenèit subr’a issos e lis narat: “Retzide un’ispìritu santu”. |
Gv 20,22 E daghi nerzeit custu, alideit subr’a issos e lis narat: “Retzide un’ispìritu santu. |
Gv 20,22 E daghi nerzeit custu, alideit subr’a issos e lis nerzeit: «Retzide un’ispìritu santu. |
Gv 20,22 E daghi nerzeit custu, alideit subr’a issos e lis nerzeit: «Retzide un’ispìritu santu. |
|
23 A chini eis perdonau is pecaus, ddis funt perdonaus, a chini ddus eis arretentus, ddis funt arretentus. |
23 A chini eis perdonau is pecaus, ddis funt perdonaus, a chini ddus eis arretentus, ddis funt arretentus». |
Gv 20,23 A chie los azis a perdonare, sos pecados an a istare perdonados; a chie los azis a cunfirmare, sos pecados an a istare cunfirmados”. |
Gv 20,23 A chie los azis a perdonare, sos pecados an a esser perdonados; a chie los azis a cunfirmare, an a istare cunfirmados”. |
Gv 20,23 A chie los azis a perdonare, sos pecados an a esser perdonados; a chie los azis a cunfirmare, an a istare cunfirmados». |
Gv 20,23 A chie los azis a perdonare, sos pecados an a esser perdonados; a chie los azis a cunfirmare, an a istare cunfirmados». |
|
24 Ma Tomasu unu de is Doxi apostulus, cussu chi ddi narànt
Alloba, non
fiat
cun issus candu est benniu Gesus. |
24 Ma Tomasu unu de is Doxi apostulus, cussu chi ddi narànt Alloba, non fiat cun issus candu est bènniu Gesùs. |
Gv 20,24 Tomas, pero, unu ‘e sos Dòighi, su chi li naraìan Copiolu, no bi fit umpare cun issos candho ‘enzèit Gesùs. |
Gv 20,24 Tomas, pero, unu ‘e sos Dòighi, su chi li naraian Copiolu, no fit umpare cun issos candho ‘enzeit Gesùs. |
Gv 20,24 Tomas, pero, unu ‘e sos Dòighi, su chi li naraian “su Copiolu”, no fit umpare cun issos candho ‘enzeit Gesùs. |
Gv 20,24 Tomas, pero, unu ‘e sos Dòighi, su chi li naraian “su Copiolu”, no fit umpare cun issos candho ‘enzeit Gesùs. |
|
25 Is atrus iscientis tandus ddi sighiant a nai : Eus biu a su Sennori! Ma issu ddis at nau: «Chi non biu in is manus suas su semmu de is obbilus e no ddui pongiu su didu e chi non pongiu sa manu in su costau suu, no dd’ap’a crei mai. |
25 Is atrus iscientis assora ddi sighiant a nai : Eus biu a su Sennori! Ma
issu ddis at nau: «Chi non biu in is manus suas su semu de is obbilus e no
ddui pongiu su didu e chi non pongiu sa manu in su costau suu, no dd’ap’a
crei mai. |
Gv 20,25 Assora, sos àteros dischentes si ponzèin a li narrer: “Su Segnore amus bidu!”. Isse pero lis nerzèit: “Si no bido in sas manos suas su marcu ‘e sos giaos e no ponzo su didu in su marcu ‘e sos giaos e no ponzo sa manu in su costazu sou, no bi creo. |
Gv 20,25 Assoras, sos àteros dischentes si ponzein a li narrer: Su Segnore amus bidu!. Isse pero lis nerzeit: Si no bido in sas manos suas su marcu ‘e sos giaos e no ponzo su didu in su marcu ‘e sos giaos e no ponzo sa manu in su costazu sou, no bi creo. |
Gv 20,25 Assoras, sos àteros dischentes si ponzein a li narrer: «Su Segnore amus bidu!». Isse pero lis nerzeit: «Si no bido in sas manos suas su marcu ‘e sos giaos e in su marcu ‘e sos giaos no bi ponzo su didu e no ponzo sa manu in su costazu sou, no bi creo». |
Gv 20,25 Assoras, sos àteros dischentes si ponzein a li narrer: «Su Segnore amus bidu!». Isse pero lis nerzeit: «Si no bido in sas manos suas su marcu ‘e sos giaos e in su marcu ‘e sos giaos no bi ponzo su didu e no ponzo sa manu in su costazu sou, no bi creo». |
|
26 E a is otu dis, is iscientis suus fiant torra aintru e Tomasu puru fiat cun issus. Benit Gesus, a gennas cungiadas, si fut postu in su mesu e at nau: "Paxi a bosatrus!". |
26 E a is otu dis, is iscientis suus fiant torra aintru e Tomasu puru fiat cun issus. Benit Gesùs, a gennas cungiadas, si fut postu in su mesu e at nau: "Paxi a bosatrus!". |
Gv 20,26 E dabòi ‘e oto dies sos dischentes suos fin ancora inserrados e bi fit fintzasTomas umpare cun issos. Benit Gesùs. sendhe sas giannas serradas, si ponzèit in mesu a issos e nerzèit: “Paghe a bois!”. |
Gv 20,26 E daboi ‘e oto dies sos dischentes suos fin ancora inserrados e bi fit Tomas puru cun issos. Benit Gesùs, sendhe sas giannas serradas, si ponzeit reu in mesu a issos e nerzeit: “Paghe a bois!”. |
Gv 20,26 E daboi ‘e oto dies sos dischentes suos fin ancora inserrados e bi fit Tomas puru cun issos. Benit Gesùs, sendhe sas giannas serradas, si ponet reu in mesu a issos e narat: «Paghe a bois!» |
Gv 20,26 E daboi ‘e oto dies sos dischentes suos fin ancora inserrados e bi fit Tomas puru cun issos. Benit Gesùs, sendhe sas giannas serradas, si ponet reu in mesu a issos e narat: «Paghe a bois!» |
|
27 Apustis narat a Tomasu: "Beti su didu tuu a innoi e castia is manus mias e beti sa manu tua e ponidda in su costau miu, e non siast unu chi non creit, ma unu chi creit". |
27 Apustis narat a Tomasu: "Beti su didu tuu a innoi e càstia is manus mias e beti sa manu tua e ponidda in su costau miu, e non siast unu chi non creit, ma unu chi creit". |
Gv 20,27 Posca narat a Tomas: “Illonga sa manu e pònela in su costazu meu, e no sias incrèdulu, ma cree”. |
Gv 20,27 Posca narat a Tomas: “Bati su pòddhighe tou a innoghe e osserva sas manos mias; e isterre sa manu tua e pònela in su costazu meu, e no sias incrèdulu, ma cree!”. |
Gv 20,27 Posca narat a Tomas: «Bati su pòddhighe tou a innoghe e osserva sas manos mias; e illonga sa manu tua e pònela in su costazu meu, e no sias incrèdulu, ma cree!». |
Gv 20,27 Posca narat a Tomas: «Bati su pòddhighe tou a innoghe e osserva sas manos mias; e illonga sa manu tua e pònela in su costazu meu, e no sias incrèdulu, ma cree!». |
|
|
|
Gv 20,28 Rispondhèit, Tomas, e li nerzèit: “Segnore meu e Deus meu!”. |
Gv 20,28 Rispondheit, Tomas, e li nerzeit: “Segnore meu e Deus meu!”. |
Gv 20,28 Rispondheit, Tomas, e li nerzeit: «Segnore meu e Deus meu!». |
Gv 20,28 Rispondheit, Tomas, e li nerzeit: «Segnore meu e Deus meu!». |
|
29 Gesus ddi narat: "As crètiu poita ca m’as biu? Biadus cussus chi creint fintzas e chentza de ari biu. |
29 Gesùs ddi narat: "As crètiu poita ca m’as biu? Biadus cussus chi creint fintzas e chentza de ari biu |
20,29 Li narat Gesùs: “Ca m’as bidu as crètidu. Biados sos chi no an bidu e puru an crètidu!”. |
Gv 20,29 Li narat Gesùs: “Ca m’as bidu as crètidu. Biadu a sos chi no an bidu e puru an crètidu!”. |
Gv 20,29 Li narat Gesùs: «Ca m’as bidu as crètidu. Biadu a sos chi no an bidu e puru an crètidu». |
Gv 20,29 Li narat Gesùs: «Ca m’as bidu as crètidu. Biadu a sos chi no an bidu e puru an crètidu». |
|
30 Medas atrus sinnalis puru at fatu Gesus ananti de is iscientis suus, chi non funt iscritus in custu libru. |
30 Medas atrus sinnalis puru at fatu Gesùs ananti de is iscientis suus, chi non funt iscritus in custu libru. |
Gv 20,30 E fatèit, assora, àteros signos meda in dainanti ‘e sos dischentes suos, chi no sun iscritos in custu lìbberu. |
Gv 20,30 E fateit, duncas, àteros signos meda in dainanti ‘e sos dischentes suos, chi no sun iscritos in custu lìbberu. |
Gv 20,30 E fateit, duncas, àteros signos meda in dainanti ‘e sos dischentes suos, chi no sun iscritos in custu lìbberu. |
Gv 20,30 E fateit, duncas, àteros signos meda in dainanti ‘e sos dischentes suos, chi no sun iscritos in custu lìbberu. |
|
31 Ma custus funt istetius iscritus po bosatrus, po crei ca Gesus est su Cristus, su Fillu de Deus, e po chi, tenendi fidi, potzais bivi in su nòmini suu. |
31 Ma custus funt istetius iscritus po bosatrus, po crei ca Gesùs est su Cristus, su Fillu de Deus, e po chi, tenendi fidi, potzais bivi in su nòmini suu. |
Gv 20,31 Custos, pero, sun istados iscritos, a tales chi cretedas chi Gesùs est su Messìas su Fizu ‘e Deus, e a tales chi, cretendhe, apedas vida in su nùmene sou. |
Gv 20,31 Custos, pero, sun istados iscritos, a tales chi cretedas chi Gesùs est su Messias su Fizu ‘e Deus, e a tales chi, cretendhe, apedas vida in su nùmene sou. |
Gv 20,31 Custos, pero, sun istados iscritos a tales chi cretedas chi Gesùs est su Messias su Fizu ‘e Deus, e a tales chi, cretendhe, apedas vida in su nùmene sou. |
Gv 20,31 Custos, pero, sun istados iscritos, a tales chi cretedas chi Gesùs est su Messias su Fizu ‘e Deus, e a tales chi, cretendhe, apedas vida in su nùmene sou. |
|
Note Seu 2003-2004-2005 |
|
|
Gv 20,19 Benzeit…si ponzeit...lis narat SS 04.04.04 Continuano a chiedermi come mai usiamo il presente nella stessa frase in cui vi sono verbi al passato. Generalmente, si ignora che ciò è in relazione con l’originale greco ed è frutto di una scelta deliberata
SS 20.03.05 Nel testo greco solo il terzo di questi verbi è al presente. Tuttavia, ho omologato i primi due al presente del terzo, sia per evitare i mutamenti di tempo nell’ambito della stessa frase, sia per la considerazione che l’”effetto sorpresa” è presente anche nelle azioni espresse dal primo e dal secondo verbo.
|
19 |
|
SS 04.04.04 Greco: enefúsēsen, aor. di emfusáō = “insufflare”, “alitare sopra” [Balz-Schneider]; “soffiare”, “alitare in/su/sopra”. [Rusconi]. Nella mia precedente versione, avevo già tradotto: aleneit. Qui non ho effettuato una modifica analoga a quella compiuta da CEI 97 (soffiò) rispetto a CEI 71 (alitò). Mi sono limitato a sostituire alenare (cfr. Espa, Dizionario) con alidare (cfr. op. cit.) “Soffiare” è propriamente sulare. Ho evitato questo verbo per ragioni di registro. Credo di averne già parlato in altra occasione. Uno sguardo ad altre traduzioni sarde: inedita: hat alidadu; Rubanu: at alinadu; Ruiu: at alidau; Cuccu: hadi alidau; Vargiu: si fut alidau. Gv 20,22 alideit... nerzeit
SS 20.03.05 Nel testo greco il secondo di questi verbi è un presente. Ho omologato anch’esso al tempo storico della narrazione.
SS 04.04.04 La ragione di questa scelta, in luogo di s’Ispìridu Santu, è anch’essa in relazione con l’originale greco ed essa è il frutto di una decisione adottata in sede di precedente discussione.
SS 20.03.05 In greco: labete pneuma agion. Quindi, senz’articolo nel testo originale. Cfr. nota di discussione SS 04.04.04: «La ragione di questa scelta, in luogo di s’Ispìridu Santu, è anch’essa in relazione con l’originale greco ed essa è il frutto di una decisione adottata in sede di precedente discussione». Cr. altresì nota di discussione AP 2002/2003: «Userei minuscola: cfr. nota su "alidau". Senza per questo negare che il riferimento è per "lo Spirito santo", dati altri usi senza articolo. Tenterei così di far ricordare che all'origine della parola "Spirito Santo" c'è il termine "vento/respiro(=forza...)" di Dio».
|
22 |
|
SS 04.04.04 Greco: Dídumos. Cfr. la discussione fatta a suo tempo su “gemello”, cui il termine greco corrisponde (con un a sola p - non coppiolu – secondo l’ortografia indicata da Mario Puddu).
|
|
|
Gv 20,25 si ponzein a li narrer
SS 20.03.05 Nel testo greco: elegon. Quindi, imperfetto. Come andiamo facendo in questi casi, ho reso con l’espressione su ponzein a...
SS 04.04.04 Futuro nel testo greco.
SS 04.04.04 Come ho già detto in occasione della mia versione precedente, nel mio logudorese è pòddhighe (il pollice è su pòddhighe mannu). Il termine didu è stato usato anche dal mio concittadino F.I. Mannu nel notissimo Su Patriotu Sardu a sos Feudatàrios.
|
25 |
|
Gv 20,26 benit... si ponet... narat
SS 20.03.05 Il tempo del primo vb. è un presente anche in greco; gli altri sono due aoristi. Ho omologato il tempo del secondo e del terzo a quello del primo. |
26 |
|
|
|||
| Campidanese | Modifiche | Logudorese | Modifiche |
|
20,19 A merì de cussa di e totu, sa primu de is Sabudus (sa primu dì
de sa
cida), sendu cungiadas is gennas de innì anca fiant is iscientis, po
sa
timorìa de is Giudeus, est benniu Gesus, e s'est postu in mesu e ddis
at
20 Apustis chi at nau custu ddis at amostau is manus e su costau.
Tandus si
fiant alligraus is iscientis, biendi a su Sennori.
21 Tandus Gesus ddis at torrau a nai: «Paxi a bosatrus. Comenti su Babu
at
mandau a mimi, deu (mandu) ghiu a bosatrus». |
20,19 A merì de cussa di etotu, sa primu dì
de sa cida, sendu cungiadas is gennas de innì anca fiant is iscientis, ca
timiant a is Giudeus, fut benniu Gesus e si fut postu in su mesu e ddis
at
nau: «Paxi a bosatrus».
20 At nau aici e agoa ddis at amostau is manus e su costau. E si fiant
meda alligraus is
iscientis, biendi a su Sennori. 23 A chini eis perdonau is pecaus, ddis funt perdonaus, a chini ddus eis arretentus, ddis funt arretentus. |
Gv 20,19 Sendhe, duncas, su sero de-i cussa (matessi)
die,
|
Su sero ‘e sa matessi die, duncas, sa prima ‘e sa chida, sendhe sas giannas de inùe fin sos dischentes serradas pro timòria ‘e sos Giudeos, benit Gesùs, si ponet in mesu a issos e lis narat: “Paghe a bois!”.
23 A chie azis perdonadu sos pecados, l'istan perdonados; a chie bi los azis retentos, l'istan retentos. |
|
24 Ma Tomasu unu de is Doxi apostulus, cussu chi ddi narànt
Didimu, non
fiat
cun issus candu est benniu Gesus. |
24 Ma Tomasu unu de is Doxi apostulus, cussu chi ddi narànt
Alloba, non
fiat
cun issus candu est benniu Gesus. |
Gv 20,24 Tomas, unu 'e sos Dòighi, su chi li
naraìan "Copiolu", no fit paris cun issos candho 'enzèit Gesùs. |
24 Tomas, unu ‘e sos Dòighi, su chi li naraìan Copiolu,no bi fit cun issos candho ‘enzèit Gesùs.
25 Sighìan a li narrer, duncas, sos àteros dischentes: “ A su Segnore amus bidu!”. Ma isse lis nerzèit: “Si no bido in sas manos suas s’imprenta ‘e sos giaos e in s’imprenta ‘e sos giaos no bi ponzo su pòddhighe meu e no ponzo sa manu mia in su costazu sou, no apo a creer”.
26 E oto dies infatu sos dischentes suos fin torra inserrados e Tomas (fit) cun issos. Benit Gesùs, sendhe serradas sas giannas, si ponet in mesu e narat: “Paghe a bois!”.
27 Apustis narat a Tomas: “Pone su pòddhighde tou innoghe e
bide sas manos mias e illonga sa manu e pònela in su costazu meu, e no sias
incrèdulu, ma cree”.
29 Li narat Gesùs: “Ca m’as bidu as crètidu? Biados sos chi
no an bidu e an crètidu (su matessi). |
|
30 Medas atrus sinnus puru at fatu Gesus ananti de is iscientis suus, chi non |
30 Medas atrus sinnalis puru at fatu Gesus ananti de is iscientis suus, chi non
funt iscritus in custu libru. |
Gv 20,30 Meda, duncas,
àteros signos puru fatèit |
30 Meda àteros signos puru fatèit, duncas, Gesùs in dainanti a sos dischentes, chi no sun iscritos in custu lìbberu”.
31 Custos pero sun istados iscritos a tales chi cretedas chi
Gesùs est su Messìas su Fizu 'e Deus e chi cretendhe apedas vida in su nùmene
sou. |
|
Note 2002-2003 |
|
Gv 20,19 sa primu de is Sabudus : meglio "sa primu dì de sa cida" Gv 20,19 po sa timorìa de is Giudeus : meglio chiarire "chi teme chi" e nel caso ristrutturare la frase, eventualmente suddividendo in più frasi.
nAGh:
fortzis bastat a nai:
ca timiant a is Giudeus Gv 20,19
Paxi a bosatrus : in realtà la
traduzione letterale non rende del tutto né il senso del saluto ebraico né la
pertinenza nella situazione concreta, e inoltre non so quanto sia naturale in
sardo. Tanto per pensare (e forse poi lasciare le cose come stanno): Domande: in
sardo, si direbbe "a bosatrus" oppure "a tottus" ? Si
direbbe "paxi"o "sa paxi" ? È vero che si dice
"saludi" e non "sa saludi"... "Saludi a tottus"
del resto potrebbe essere il corrispondente in genere dell'ebraico "shalom
'aleichem" o "salam 'aleikum" (shalom e saludi come
stato generale e globale di "ben-essere"), ma in questo caso la
"pace" ha anche a che vedere con la loro "paura" (difficile
da passare, finché non perdonano a chi ha appena ucciso il maestro e affrontano
il rischio di uscire e di fare la stessa fine...). Gv 20,20 fiant alligraus:
intanto : fiant"o "funt" ? Poi, "alligraus" : mi
pare che non rende troppo, ma non so che cosa non mi suona ... Forse
"alligraus" è poco usato oppure usato solo in riferimento
all'allegria del vino... Forse bisognerebbe intervenire di più nella
ristrutturazione delle frasi, rendendole appena più naturali (senza esagerare). Gv 20,20 Apustis chi
: rendere il participio aoristo con "apustis chi" lo sento
sempre pesante (cfr altre occorrenze già criticate), e el resto non so se ins
ardo sia un modo narrativo corrente. Gv 20,20 is manus e su costau : esplicitare "le ferite del..." ? viste le parole di Gv 19,34. Gv 20,21 su Babu : forse
da rivedere quanto detto (dove?) a proposito di questa espressione. Dicevamo che
in sardo, per riferirsi a Dio si usa(va) l'espressione "Babu mannu".
Si può usare qui? Con l'articolo o senza? Comenti (su) Babu mannu at
mandau a immi, ... Gv 20,21 ghiu : non è
molto pronunciabile né tanto eufonico... I verbi in greco sono usati come
sinonimi: se si trova un buon sinonimo bene, altrimenti pazienza. Potrebbe avere
un buon effetto (senza aggiungere informazioni estranee) specificare nelle due
parti "nel mondo": come ha mandato me nel mondo, così anch'io
mando a voi nel mondo" (servirebbe ad evidenziare l'invito ad
uscire aprendo le porte... che tuttavia una settimana dopo sono ancora chiuse). Gv 20, 21 deu : kai ego : aici deu puru / deu puru Gv 20,22 alidau :
usato così in modo assoluto, non si capisce che cosa voglia dire. Suppongo che
regga autois insieme con legein, visto anche che c'è
da rendere il senso della preposizione en che compone il verbo: soffiò
su/alitò su di loro (chiedere a Tommy). Inoltre, questo "alitare"
mi sembra un po` troppo poco per un gesto che è inteso ricordare il
"soffiare" creativo di Dio in Gen 2,7 ed Ez 37,9. "Alitare"
noi ormai lo facciamo solo quando puliamo gli occhiali o attizziamo il fuoco
senza altri strumenti. Qui Gesù sta dando loro un "vento" che possa
aprire le porte sbarrate... Sono convinto che se usassimo più spesso
"vento santo" per dire "spirito santo" il senso delle cose
sarebbe più chiaro.
AGh 06.04.03 mandau/mandu Est berus ca in gregu is duus verbus funt diferentis, ma cun su sinnìficau giai uguali. Non mi parit pero’chi in sardu campidanesu nci apat atrus modus. No isciu chi su chi ponit Seu “imbiadu” siat comunu meda in campidanesu, fintzs e puita ca a su particìpiu “imbiau” ddu poneus po narri “beato” Chi a is atrus arrisurtat bastanti comunu si podit fintzas e ponni. “Mandai” pero’ est unu verbu comunu e de usu antigu meda bastat a pentzai a is “mandatores” de sa Sardìnnia medievali.
Gv 20,22 Spiridu : userei minuscola: cfr. nota su "alidau". Senza per questo negare che il riferimento è per "lo Spirito santo", dati altri usi senza articolo. Tenterei così di far ricordare che all'origine della parola "Spirito Santo" c'è il termine "vento/respiro(=forza...)" di Dio. Gv 20,23 eis a : e
tuttavia è un aoristo seguito da un perfetto, e dopo un presente seguito da un
perfetto. Forse, bisogna proprio lasciar perdere l'idea che qui si debba
tradurre pensando al futuro del sacramento della confessione. Gv 20,24 apostulus : userei il corsivo quando si aggiungono termini singoli (soprattutto termini così importanti come questo di "apostolo "). Gv 20,24 Didimu : perché
non inserire la traduzione, "il gemello", con l'articolo
eventualmente, al modo con cui in sardo si citano i soprannomi.
Zona
di Nuoro: cropadinos, acropados; de loba (mandrolisai). Gv 20,25 narànt : imperfetto: gli ripetevano, gli continuavano a dire... Gv 20,25 Chi non :
migliorare la naturalezza di queste espressioni, e forse anche la chiarezza, dal
momento che si usano anche termini un po' rari, almeno dalle nostre parti. Non
è necessario ripetere verbi e termini, se lo si fa dovrebbe essere un effetto
stilistico di caratterizzione del personaggio, e non semplicemente un effetto di
appesantimento. Al limite, si potrebbe ripetere "chi non" (? ). Gv 20,25 semu : nAGh: is semus de is manus e de su costau ? “ semu” no est chi mi cumbinciat meda, “ferida” parit italianu ma est umperau giai in sa Carta de Logu. Gv 20,25 no ap'a crei
: esplicitare un oggetto? No dd'ap'a crei ? Ma forse suona meglio
così, in riferimento anche a una fede in genere. Gv 20,26 E otu dis
apustis : c'è un'espressione sarda per dire questo al passato,
come quando si dice "oi ottu" ? Gv 20,26 Tomasu : kai thomas : frase circostanziale, io espliciterei "Tomasu puru". Gv 20,27 Beti : è naturale parlando di dito e di mano? Gv 20,28 dd'at nau: "Su Sennori miu : è il caso di chiarire che non si tratta di un'esclamazione in genere (tipo "madonna mia!" ... ), ma di un riconoscimento indirizzato a Gesù ? Nel caso come? Es. "Ses tui su Sennori miu e su Deus miu" ? opp. "narat a Gesus: Su Sennori miu ... " Gv 20,29 Poita ca m'as biu as
cretiu : tradurre come domanda o come affermazione in
omologazione a Gv 1,50. Nestle 27 usa interrogtivo in tutti e due i versetti. Gv 20,29 ant a : tuttavia, aoristo in greco. nAGh: quindi “ant crètiu” Gv 20,31 creendi : questo modo di dire in sardo è collegato piuttosto a un seguito in genere "falso" (creendi ca fiat innia... e invece non c'era).. Non si potrebbe chiarire ristrutturando un po` la frase? Forse usando il sostantivo "fede" invece che il verbo "credere" (di uso non facile in sardo, come il verbo "creare"). Gv 20,31 tengiais vida
: è naturale? e, infine, è chiaro? se si usasse il verbo
"vivere" semplicemente, o altro modo, per dire "modo nuovo di
vivere nel suo nome"? Cf Prologo.
Note SeunSeu Gv 20,25.27 didu: la mia variante mi suggerirebbe "pòddhighe" = "dito" (il "pollice" è "su pòddhighe mannu"). Ho usato ugualmente "didu", anche tenuto conto del fatto che il termine è stato usato da F.I. Mannu, mio concittadino, in "Su Patriottu Sardu a sos Feudatarios" ed è comunque noto anche in area logudorese , e se fosse solo di area campidanese per me sarebbe lo stesso (la precisazione è rivolta soltanto ad eventuali ipercritici).
Nota Seu alla seconda versione
Nota – In questa seconda versione del cap. 20 di Giov. ho seguito una linea meno “filologica”, pur cercando di non discostarmi dal testo in senso dinamico. Si tratta di una sperimentazione, dettata dalla ricerca di una fluidità e una naturalezza maggiori rispetto a quelle che si ottengono con una più elevata aderenza al testo. In pratica, non ho tenuto conto del criterio “sinottico” secondo il quale a termini diversi in greco dovrebbero corrispondere termini diversi in sardo e, correlativamente, a un unico termine greco dovrebbe corrispondere un unico termine sardo. Ciò, per due ragioni, fra loro connesse. Qui si tratta, anzitutto, di traduzioni non destinate ad attività di studio, dove la fluidità potrebbe anche essere sacrificata alla precisione, e, in secondo luogo, può accadere che il sardo non disponga di una gamma di sinonimi corrispondenti, sia come numero, sia come sfumature di senso, ai termini greci (p. es., i termini dell’area “vedere”, “dire”, e così via) e la ricerca di un numero più ampio di termini od espressioni rischierebbe di condurre in qualche caso a vere e proprie contorsioni linguistiche ; inoltre, qualora, inversamente, sia il greco ad offrire una gamma minore di sinonimi, ne potrebbe risultare sacrificato il sardo, che non avrebbe la possibilità di adattarsi alle eventuali diverse sfumature rese opportune dal contesto e, nei casi estremi, suscitare un’impressione di monotonia, facilmente evitabile. Sulla base dei criteri che ho esposto, ho usato indifferentemente, per esempio, “assora” o “tandho” a prescindere dal fatto che nel testo originale fosse presente “oun” o “tote”, visto che Gv di “oun” abbonda, ottenendo così la possibilità di alternare e di evitare quindi ripetizioni troppo frequenti. In qualche caso, poi, non ho tenuto conto dell’onnipresente “de”, visto che sia il sardo che l’italiano si preoccupano un po’ meno di “connettività”. Per la stessa ragione, posso aver inserito un “ma” dove in greco non c’era nulla, se ho ritenuto opportuno, per una migliore comprensibilità, introdurre l’avversativa, oppure dove in greco non c’era “allà” ma, poniamo, un semplice “de”. Sto cercando inoltre, almeno fin dove riuscirò e con innegabile sacrificio, di evitare “invece”, perchè al mio paese si dice proprio all’italiana e stavolta sono proprio d’accordo con Ghiani. E’ vero che esiste, insieme a qualche altro, “imbetzes”, ma non lo ritengo coerente con il sistema fonetico della varietà con cui ho consuetudine, mentre sarebbe perfettamente coerente, per esempio, con il logudorese del Goceano, indubbiamente più “conservativo” e più alla nuorese, dove il nostro “Evangeliu” è “Evanzeliu”, sa “jarra” (come le giare del vino delle nozze di Cana) è “sa zarra” (non “sa tzarra”, che sarebbe invece “la ciarla”), “sa jaga” è “sa zaga”, come dice Mario Puddu, che è proprio goceanino, etc. Per quanto riguarda il tempo dei verbi, ho cercato di rispettare il presente storico, dove c’è in greco, soprattutto quando serve a riferire fatti imprevisti o sopraggiunti improvvisamente, ma in questi casi ho ridotto al presente anche gli altri eventuali verbi della frase, perchè mi sembra che al nostro orecchio l’altalenare fra passato e presente nell’ambito della stessa frase produca una sorta di sensazione di disorientamento. Inoltre, dove mi è parso opportuno per ottenere un andamento più “moderno” della frase, ho modificato con un po’ più di libertà l’ordine delle parole o variato qualche costrutto o inserito un modo di dire stereotipo. Quest’ultimo è per esempio il caso di Gv 20,12, dove prima avevo tradotto “unu a s’ala ‘e sa conca e unu a s’ala ‘e sos pes”. Qui ho sostituito con “unu in pes e unu in cabita” (“sa cabita” è, per esempio, il capezzale del letto e “su cabidale” è il cuscino), dove, fra l’altro, i due termini sono in senso inverso rispetto al greco (chissà perchè avanti alla testa usiamo mettere i piedi, e non solo in questo caso, purtroppo), pressapoco come avviene con l’inglese dove il nostro “bianco e nero” è, rigidamente, pena la caduta della monarchia, “black and white” (ha mai visto, in Italia, una pellicola in “nero e bianco”?). Note AP
nAP Gv 20,23 azis a aer perdonados : Qui Cei 97 va decisamente sul
dinamico: Coloro a cui perdonerete i peccati, saranno perdonati; coloro
a cui non perdonerete, non saranno perdonati. |