© Vangelo di Giovanni 2001.

Traduzione in sardo campidanese, variante del Sarcidano isilese, di Antioco e Paolo Ghiani. Consulenza esegetica di Antonio Pinna.
Proposta di traduzione di Paolo Ghiani con osservazioni di Antonio Pinna e di Antioco Ghiani.

Giuanni 8,1-11
 

 

1 Gesus si nc’est incaminau a su monti de is Olias.

2 A s’obrexidroxu nci fut torrau a lompiri a su tempru e totu su populu andàt anca ‘e issu e issu si fut setziu e ddis donàt imparu.
3 Tandus is ominis de lei e is fariseus nci ddi portant una femina aciapada fendi adulteriu, e candu dd’ant posta in mesu,
4 ddi narant: «Su maistu, a icusta femina dd’ant aciapada in s’ora chi fiat faendi adulteriu.
5 Imoi in sa lei Mosè a nosu s’at pretzetau, custas feminas a ddas bociri a perda. Tui, duncas, ita ndi naras?
6 Custu ddu narànt ponendiddu a proas po tenniri ita dd’acusai. Ma Gesus si fiat incrubau e cun su didu iscriat in terra.
7 E sigomenti sighiant a ddi pregontai, iat pesau conca e ddis at nau: «Chini est chentza de pecau de bosatrus, po primu contras a issa tirit perda».
8 E si fiat torrau a incrubai e iscriat in terra.
9 Ma cuddus candu ant intendiu, si nd’andànt a unus a unus cumentzendi de is prus antzianus e fut abarrau issu feti e sa femina in mesu, cussa.
10 Tandus Gesus, at pesau conca e dd’at nau: «Sa femina, innui funt? Nemus t’at cundennau?».
11 E issa at nau: «Nemus, Sennori».  E Gesus dd’at nau: «Nemancu deu ti cundennu. Bai, e de imoi innantis non torrist a pecai prus».

7,53 E nci fiant torraus donniunu a domu sua.  

1 Gesus si nci fut incaminau a su Monti de is Olivàrius.
2 A su chitzi nci fut torrau a lòmpiri a su tempru e totu su populu andàt anca fut issu. Issu si fut sètziu e ddis donàt imparu.
3 Tandus is òminis de lei e is fariseus nci ddi portant una fèmina chi iant aciapau cun d’unu chi non fut s’òmini suu, dda ponint in mesu e a issu
4 ddi nant: «Su maistu, a icusta fèmina dd’eus aciapada pròpriu in s’ora chi fut cun d’un’atru òmini.
5 In sa lei Mosei s’at pretzetau, genti aici a dda bociri a perda. E tui immoi ita ndi naras?
6 Custu ddu narànt po ddu tentai e tènniri de ita dd’acusai. Ma Gesus si fiat incrubau e cun su didu iscriiat in terra.
7 E sigomenti sighiant a ddi pregontai, si ndi fiat aderetzau e ddis at nau: «Su de bosatrus chi est chentza de pecau, tirit perda po primu contras a icusta ».
8 E si fiat torrau a incrubai e iscriiat in terra.
9 Ma cuddus candu ant intèndiu, si nd’andànt a unus a unus cumentzendi de is prus antzianus e fut abarrau issu feti e sa fèmina in mesu.
10 Tandus Gesus, si ndi fut torrau a aderetzai e at nau a sa femina: «Tandus, innui funt? Non t’at cundennau nemus?».
11 E issa at nau: «Nossennori. No m’at cundennau nemus». E Gesùs dd’at nau: «E nemancu deu ti cundennu. Bai, e de imoi innantis non torrist a pecai prus».

Note del 2001

 

Note

Gv 08,01 : Meglio tradurre a partire da 7,53 : E tornarono ciascuno a casa sua... . 

Gv 08,01 monti de is Olias : metterei "Monti" in maiuscolo, per nome proprio. Altrimenti sembra nome comune... un monte (fatto) di olive. Da questo punto di vista, mi viene la domanda se "monti de is olias" sia il modo più sardo di costruire una denominazione  geografica. Forse "Moni de is Olivarius" ?

Gv 08,02 anca ‘e issu : mi pare che altre volte si sia detto "anca fut issu".

Gv 08,02 e issu : Forse si potrebbe anche suddividere la frase, mettendo punto e saltando il primo "e": . Issu si fut setziu...

Gv 08,03 is fariseus : solo teoricamente: è vero che ormai si tratta di un termine assodato, eppure, considerato anche l'equivoco "cristiano" che si è incollato su questa categoria, chissà che non possa essere conveniente pensare a una vera traduzioone del termine.

Gv 08,03 aciapada : meglio trasformare in attivo: "ch'ianta aciapau" o altro; "aciapau" non est chi mi praxia tropu.
nAGh: in sardu non teneus fueddus medas po nai custu: iant cassau? iant agatau?

Gv 08,03 in s’ora chi fiat faendi adulteriu : se il problema è il termine "adulteriu" poco sardo (Puddu non lo ha nemmeno nella sezione A s'imbesse!) non serve cambiare la frase per poi reinserirlo. Tanto varrebbe dire : impari cund' unu chi non fiat s'omini suu.
nAGh:
de una fèmina chi si connoscit e chi si scit ca est coiada, in sardu bastat a narri: dd’iant agatada cun d’un’atr’òmini. Is chi dd’iant e nci dd’ant portada anca fut Gesùs gei ddu sciant, ma Gesùs fortzis no’. Tandus s’iat a podiri esplicitai in 8,3 e incrutzai in 8,4?

Gv 08,03 candu dd’ant posta : cfr quanto detto altre volte sul participio aoristo da non appesantire con altri giri di frase non usuali nella narrazione sarda. Sopra hai usato la forma diretta "si fut setziu" al posto del part. , perché non anche qui  "dda ponint in mesu e a issu ddi nanta".

Gv 08,04 dd'ant aciapada : perché non "dd'eus acciapada" ?

Gv 08,04 in s’ora chi fiat faendi adulteriu : propiu in s'ora chi fiat cund' unu chi non fiat s'omini suu

Gv 08,05 Imoi... duncas: dato anche che non c'è in greco se non il famoso de è proprio opportuno usare questo termine che traduce l'italiano "ora" ? Piuttosto, mi chiederei come correlare più chiaramente in sardo il contrasto cercato tra ciò che dice la legge e ciò che dirà Gesù. In questo senso, per esempio, io intanto comincerei con introdurre la domanda con una "e": e tui ita ndi naras? Togliendo anche il duncas, dal momento che oun in Gv non ha proprio un valore consecutivo, e magari mettendo qui immoi: e tui, immoi, ita ndi naras? per sottolineare che il tranello scatta proprio adesso che si fa a Gesù questa domanda. 
Tui
è in posizione enfatica.

Gv 08,05 custas feminas: andrebbe anche bene; tuttavia, il greco non nomima nemmeno il termine donna, il che mi sembra pertinente in vista delle opposizioni significanti nell'insieme. Io direi qualcosa come "genti che icusta" (anche perché così si alluderebbe al fatto che l'uomo in questione però non c'è lì in mezzo...).
Inoltre, non si può rendere la frase un po` più scorrevole? magari evitando di insistere sulle ripetizioni pleonastiche.

Gv 08,06 ponendiddu a proas : mi sembra per così dire poco agggressivo. In Mc 8,11 avevi tradotto po ddu tentai. Sarebbe meglio usare lo stesso verbo che usate per le tentazioni del satana. 
nAGh: po ddu tentai e tènniri ita dd’acusai?

Gv 08,07 iat ... at : e al v. 9 : ant opp. iant ? non capisco più bene come vanno questi tempi in questa pagina 
nAGh:
ia a lassai sempri at foras che in 8,3 “una fèmina chi iant agatau pròpriu in s’ora...” puita ca est craru ca dd’iant cassada innantis de si nci dda portai.

Gv 08,07 Chini : anche se si tratta della prima bozza, meglio mettere subito un po` di "naturalezza".
nAGh: s’iat a podi furriai sa frasi: “Chini de bosatrus est chentza de pecau, tirit perda po primu contras a issa” o chi no’ s’iat a podi incrutzai nendi feti: “Su (de bosatrus) chi est chentza de pecau .... E ancora: sigomenti ca Gesùs dda portat pròpriu ananti, iat essi prus naturali a narri “contra a icusta

Gv 08,09 cussa :  perché una cosa simile per il part. presente ? Si tratta di una frase con valore circostanziale, mi pare: rimase lui solo, essendo la donna nel mezzo, con la donna ancora là davanti. La scena è sempre con il popolo accorso per l'insegnamento, ma la donna è ancora nella posizione "nel mezzo/davanti" in cui è stata posta come accusata.
nAGh: cussa est stètia una svista. S’iat a podi ponni: cun sa fèmina ananti? o est mellus a lassai: e sa fèmina in mesu?

Gv 08,10 Sa femina: non è obbligatorio tradurre, se in sardo non si usa un tal modo di rivolgersi a una donna; in sardo, talvolta è il marito che si rivolge così alla moglie.
nAGh: in sardu de siguru non si ponit, pero’: Problema: s’iat a podiri ponni innantis? Gesùs at pesau conca e dd’at nau a sa fèmina: «Innui funt?....»
Nemus t’at cundennau:
in sardu mi parit prus naturali: Non t’at cundennau nemus? fintzas e in v.8,11

Gv 08,11 Sennori: opp. Su sennori ?
nAGh: una fèmina sarda intimorigiada e ananti de unu chi non connosciat no iat ai nau feti :No, ma iat ai nau: Nossi, su sennori....

Gv 08,11 Nemancu deu: ego espresso in modo enfatico: io aggiungerei anche qui un "e" : E nimancu deu ... , anche per evidenziare che Gesù non assolve in modo autonomo, ma si adegua

Gv 08,11 Nemus : si potrebbe forse anche esplicitare: No, su sennori. Nemus m'at cundennau. Non userei la maiuscola.