| © Vangelo di Luca 2004. Traduzione dal greco in sardo campidanese, variante del Sarcidano isilese, di Antioco e Paolo Ghiani. Traduzione dal greco in sardo logudorese di Socrate Seu. Consulenza esegetica e filologica di Antonio Pinna e Antonio Piras. |
|||||
Lc 16, 19-31 x Dom 26a Tempo Ordinario Anno C |
|||||
|
(††) dopo un termine che appare solo una volta in tutto il Nuovo Testamento (†) dopo un termine che appare solo una volta in Lc. L'accento delle parole, ove non indicato, cade sulla penultima vocale. |
|||||
| Ghiani 2000 | Ghiani 2003 | Seu Proposta 1 | Modifiche | ||
|
14 Is fariseus ca fiant apicigaus a su dinai, ascurtànt totu custas cosas e ddu scerriant. |
14 Totu custas cosas fiant ascurtendiddas is Fariseus puru, genti connota po ddis praxi su dinai, e si faiant accinnidus a ddu lassai nai. |
Lc 16,14 Totu custas cosas las fin intendhendhe sos Fariseos, aggantzados a su ‘inari, e si fin riendhe de isse. |
|||
|
15 E ddis at nau: "Bosatrus seis cussus chi si creint giustus ananti de sa genti, ma Deus connoscit is corus de bosatrus poita ca su chi est prus in artu (tenit prus cuntzideru) ananti de sa genti fait arrori ananti de Deus. |
15 E insaras Gesus a issus ddis at nau: "Bosatrus seis cussus chi si creint giustus ananti de sa genti, ma Deus osi connoscit su coru poita ca su chi est prus in artu ananti de sa genti fait arrori ananti de Deus. |
Lc 16,15 E a issos lis nerzeit: bois sezis sos chi si faghen creer pessones giustas in dainanti a sos òmines ma Deus los connoschet sos coros bostros: ca su chi est de cunsideru mannu in mesu a sos òmines est cosa de abburrire in dainanti a Deus. |
|||
|
16 Sa Lei e is profetas fintzas a Giuanni, de tandus in susu si donat nova de s'arrènniu de Deus e donniunu ddui bolit intrai a fortza. |
16 Fintzas a Giuanni ddui fiant sa Lei e is profetas; de tandus si donat nova de s'arrènniu de Deus e donniunu si depit movi cun prontu po ddui intrai. |
Lc 16,16 Sa lege e-i sos profetas bi sun fintzas a Giuanne; dae tandho b'est s'annùntziu de su regnu 'e Deus e donzunu si devet mover cun detzisione pro b'intrare. |
|||
|
17 Ma est prus facili chi passint su celu e sa terra chi non nd'arruat una pimpirida de sa Lei. |
17 Ma est prus facili chi passint su celu e sa terra, chi non nd'arruat una pimpirida de sa Lei. |
Lc 16,17 Et est piùs fàtzile chi su chelu e-i sa terra si che ‘àrighen, chi no chi s’isperdat un’àpitze ebbia de sa lege. |
|||
|
18 A chini arrefudat sa pobidda (sua) e si ndi còiat un'atra fait farta a sa còia; e chini si còiat a una chi est istètia arrefudada de su pobiddu fait farta a sa còia. |
18 A chini arrefudat sa pobidda e si ndi còiat un'atra fait farta a sa còia; e chini si còiat a una chi est istètia arrefudada de su pobiddu fait farta a sa còia. |
Lc 16,18 Totu sos chi che dispacian sa muzere e si ndhe còjuan un’àtera faghen adultèriu; e chie si còjuat sa chi ch’est istada dispaciada dae su maridu faghet adultèriu isse puru. |
|||
|
19 Custu fut un'òmini arricu [+ chi] si bestiat (poniat bestiris) de pùrpura e de linu fini meda e dònnia dì faiat festa manna (faiat scialla). |
19 Custu fut un'òmini arricu, poniat bestiris de pùrpura e de linu fini meda e dònnia dì faiat festa manna. |
Lc 16,19 B’aiat un’òmine ricu, chi si ‘estiat de pùrpura e de linu de sa mezus calidade e fit donzi die in grandhes festinos. |
|||
|
20 Unu (pòburu) pedidori chi ddi narànt Làzaru fiat arrimau acanta de su portoni suu totu prenu de liagas (si potrebbe rovesciare tutta la frase: ananti de su portoni... ma bisogna verificare la maggior forza espressiva) |
20 Ananti de sa genna cosa sua ddui fiat arrimau unu pòburu chi ddi narànt Làzaru, totu prenu de liagas |
Lc 16,20 E b’aiat unu pòveru chi si naraiat Lazaru, chi istaiat imboladu afaca a su portale ‘e su ricu, pienu ‘e piaes, |
|||
|
21 disigiosu de si ndi bogai su fàmini cun su chi nd'arruiat de sa mesa de s'arricu. Ma is canis lompendi ddi lingiant is liagas. |
|
Lc 16,21 e aiat disizu mannu de si che ‘ogare su fàmine cun su chi che frundhian dae sa mesa ‘e su ricu; ma acudian fintzas sos canes a li lingher sas piaes. |
|||
|
22 Est sussèdiu ca su pòburu s'est mortu e is missus ndi dd'ant ingortu a su postu de ananti acanta de Abramu. Si fut mortu s'arricu puru e nci dd'iant interrau. |
22 Est sussèdiu ca su pòburu s'est mortu e is missus de Deus ndi dd'ant ingortu a is primus postus a su costau de Abramu. Si fut mortu s'arricu puru e nci dd'iant interrau. |
Lc 16,22 Isteit duncas chi su pòveru morzeit e-i sos ànghelos che lu giutein a costazu de Abramu; morzeit su ricu puru e che l’interrein. |
|||
|
23 Sendu in |
23 E, in su logu de is mortus, at pesau is ogus, sendu ca fut in trumentus, e de aillargu, at biu a Abramu e a Lazaru acanta sua.
|
Lc 16,23 E in su logu ‘e sos mortos , sendhe in mesu a turmentos, peseit sos ojos in altu e bideit a Abramu dae atesu e a Làzaru a costazu sou. |
|||
|
24 E issu at tzerriau e at nau: - Babbu Abramu, tenindi piedai de mimi e manda a Lazaru a intìngiri sa punta de su didu suu in s'àcua po m'infriscai sa lingua ca seu afrigiu in custa fraca (pampa). |
24 E issu at tzerriau e at nau: - Abramu, babbu nostu, tenindi piedai de mimi e manda a Lazaru a s’intìngiri sa punta de su didu in s'àcua po m'infriscai sa lingua ca seu afrigiu in custa pampa. |
Lc 16,24 E isse a boghe manna nerzeit: Abramu, babbu, api piedade ‘e me e imbia a Lazaru a infundher sa punta ‘e su didu in s’abba e a m’infriscare sa limba, ca so in angustìa in mesu a-i custas fiamas. |
|||
|
25 E Abramu dd'at nau: - Fillu, arregodatindi ca tuiu as arriciu is benis tuus in sa vida tua, e Lazaru aici e totu is malis; imoi duncas issu benit contzolau innoi, e tui ses afrigiu. |
25 E Abramu dd'at nau: - Fillu miu, arregodatindi ca tui in vida tua as arriciu sa parti bona, e Lazaru sa parti mala; imoi, invecis, innoi issu benit contzolau, e tui ses afrigiu. |
Lc 16,25 Assoras li nerzeit Abramu: Fizu meu, ammèntadi chi tue in bida as àpidu sos benes tuos, mentras chi Lazaru gai matessi at àpidu sos males; pero como inoghe isse est cunsoladu, mentras chi tue ses in angustìa. |
|||
|
26 E in prus de totu custu, de anca seus nosu anca seis bosatrus nci at in mesu una forada (corropu) manna: is chi nci bolint atruessai de innoi a bosatrus no ddu podint fai e nemancu de ingui si podit imperrai anca seus nosu. |
26 E totu custu non si podit prus cambiai, puita unu corropu mannu ddu’at in mesu de anca seus nosu anca seis bosatrus, e is chi nci bolint atruessai de innoi a bosatrus no ddu podint fai e nemancu de ingui si podit imperrai anca seus nosu. |
Lc 16,26 E in piùs tra nois e bois b’est istadu postu unu grandhe isprofundhu, e duncas sos chi cheren colare dae inoghe a inue sezis bois no poden, e nemmancu dae incue a inue semus nois si podet giumpare. |
|||
|
27 Tandus dd'at nau: - Ti pedu, duncas, o babbu, chi ddu mandis a domu de babbu miu, |
27 E s’arricu dd'at nau: - Ti pedu, duncas, o babbu Abramu, chi ddu mandis a domu de babbu miu, |
Lc 16,27 Nerzeit assoras [su ricu]: Babbu, ti pedo duncas de l’imbiare a domo ‘e sos de babbu meu, |
|||
|
28 ca tengiu cincu fradis, chi ddus avertat chi
non bengiant issus puru
a icustu logu de trumentu. |
28 ca tengiu cincu fradis, chi ddus avertat e chi assumancu non bengiant issus puru a icustu logu de trumentu. |
Lc 16,28 ca apo chimbe frades, a tales chi no benzan issos puru a-i custu logu ‘e su turmentu. |
|||
|
29 Ma Abramu narat: - Tenint a Mosè e a is profetas: chi ascurtint a issus. |
29 Ma Abramu ddi narat: - Tenint a Mosè e a is profetas: chi ascurtint a issus. |
Lc 16,29 Assoras narat Abramu: Già an a Moisès e-i sos profetas: chi aisculten a issos! |
|||
|
30 Ma issu dd'at nau: - Ca no, babbu Abramu, ma chi unu de is mortus at a andai anca funt issus, ant a furriai de pentzamentu. |
30 Ma issu dd'at nau: - Ca no, babbu Abramu, ma chi unu at a andai, de is mortus anca funt issus, ant a furriai de pentzamentu. |
Lc 16,30 Pero isse nerzeit: No Abramu, babbu, si unu andhat a sa ‘e issos dae sos mortos an a mudare vida. |
|||
|
31 Ma issu dd'at nau: - Chi no ascurtant a Mosè e a is profetas, nemancu chi unu si nd'essat pesau (si ndi pesat) de is mortus dd'ant a crei. |
31 Ma issu dd'at nau: - Chi no ascurtant a Mosè e a is profetas, nemancu chi unu si ndi pesat de is mortus dd'ant a crei. |
Lc 16,31 Assoras li nerzeit Abramu: Si no aiscultan a Moisès e-i sos profetas, mancu si calicunu si ndhe peserat dae sos mortos si dian cumbincher. |
|||
|
Discussione |
|||||
| alto | |||||
|
Lc 16,14 Is fariseus ca fiant : io lascerei tranquillamente l'ordine del greco: Totu custas cosas fiant ascurtendiddas puru is Fariseus, genti connota po ddis praxi su dinai... Lc 16,14 scerriant : il verbo letteralmente è "tirar su il naso"; è anche il verbo talvolta tradotto "scuotere la testa" in segno di disprezzo in Lc 23,35 e paralleli. Un gesto simile mi pare presente anche nel modo sardo di gestire quando si vuol dire di "lasciar dire" ("e lassaddu nai..."). Si potrebbe dire in modo descrittivo "e si faiant accinnus de ddu lassai nai". nAGh: non po fai su pibincosu, ma innoi sa costrutzioni sarda mi parit ca pretendit sa prepositzioni “a”: "e si faiant accinnidus a ddu lassai nai". |
14 | ||||
|
Lc 16,15 E ddis at : solita osservazione sulla concatenazione segnata da kai : e inasaras Gesus a issus ddis at nau nAGh: “a issus” tocat propriu a ddu ponni? sendu chi ddu’est giai “ddis”? Chi si depit ponni, no iat essi mellus “a icustus”? Lc 16,15 Deus connoscit is corus de bosatrus : naturale? Ho nell'orecchio frasi tipo: "ddi conosciu su coru"; nAGh: su singolari est mellus de su plurali, ma chi “si connoscit” no est craru, s’iat a podiri ponni “osi connoscit” fintzas e chi no est umperau in totu su campidanu: “Deus si connoscit su coru” “Deus osi connoscit su coru” |
15 | ||||
| 16 | |||||
|
Lc 16,20 unu poburu/pedidori : perché non "poburu" semplicemente per ptochos ? Che problema c'è? nAGh: Ananti de su portoni: 1) postu innantis fait sa frasi prus crara puita ca seus sigurus ca su portoni est su de s’arricu. 2) “portoni” est un’italianismu chi si ndi podit fai de mancu. Puita non “genna” o “geca”? |
20 | ||||
|
Lc 16,21 disigiosu : sempre ancora il solito kai, che qui connette non solo in modo aggiuntivo a quanto precede, ma anche in modo correlativo con quanto segue: e fiat disigiosu de si ndi pigai su famini assumancu cun .... ma fintzas e is canis Lc 16,21 cun su : io aggiungerei per chiarire sia il concetto che la relazione con quanto segue circa i cani: "assumancu cun..." "almeno con ...". Lc 16,21 Ma is canis : di nuovo il solitissimo kai, qui nella configurazione alla kai oi : chiaramente, "ma fintzas e is canis ...": non si tratta di una "consolazione", ma del culmine descrittivo della sua disgrazia: "desiderava... ed invece lo lasciavano con i cani che li leccavano le piaghe". |
21 | ||||
|
Lc 16,22 is missus : is missus de Deus; il chiarimento si rende necessario in concseguenza alla traduzione più letterale. Lc 16,22 a su postu de ananti acanta de : d'accordo, come dicevamo a voce, per disambiguare il modo figurato ebraico "nel seno di" per dire "al posto di onore" (cosa purtroppo travisata dai soliti predicatori di esercizi e varia spiritualità che vanno in estasi pensando a Giovanni che posava il capo "sul petto di" Gesù mentre mangiava (trascurando tra l'altro gli aspetti logistici della posizione mentre stanno mangiando: bella scocciatura e bella educazione... ). Ma tant'è... Tuttavia, la resa attuale mi pare suscettibile di miglioramenti: "a is primus postus, a su costau/a costau de Abramu", per esempio, per evitare "de ananti" che va bene per come sono sistemati i nostri banchi, ma in un banchetto non so. |
22 | ||||
|
Lc 16,23 in mesu a is trumentus : Forse da rivedere l'ordine degli elementi. Come prima per i farisei che sono philarguroi yparchontes (esseno noti/stabili amanti del denaro), anche qui abbiamo il verbo yparcho, che rimanda sì a uno stato di essere (e ciò lo rende in qualche modo equivalente al nostro verbo essere), ma con una connotazione mi pare di "essere come bene immobile", stabile ecc. (ta yparchonta, sono "i beni, i possedimenti"). In greco, l'espressione "in mezzo ai tormenti" segue, quasi come giustificazione, quella riguardante lo sguardo rivolto verso l'alto, e non sembra definire lo stato del luogo dei morti come tale, come appare invece dalla posizione nella traduzione in sardo. nAGh: chi no apu
cumprèndiu mali “E (candu fut) in su logu de is mortus at pesau is ogus
(suus), sendu ca fut in (mesu de is) trumentus e de aillargu...” Fortzis
non srebit a ispecificari:“candu fut”??, cumenti in sardu non srebit
“suus” de “is ogus suus” e fortzis nemancu “mesu de
is” castiendi ca s’articulu mancat fintzas e in gregu. In quanto al terzo "o babbu" : ? ripetere "babbu nostru" non mi suona bene; lasciare "babbu" non suona nemmeno... magari, all'ultimo "babbu Abramu"uno alla fine ci ha fatto l'orecchio e chissà potrebbe anche andare... |
23 | ||||
|
Lc 16,24 Babbu Abramu : dubbi sulla naturalezza. Se si dicesse "Abramu, babbu nostru" sarebbe più chiaro il tipo di paternità che qui si invoca? Ugualmente, per "Fillu", meglio "Fillu miu" ? nAGh: Certu ca chi fut su babbu carrali, in sardu, non srebiat su nòmini propriu “Abramu” a intìngiri: prus naturali: “a s’intìngiri sa punta de su didu” |
24 | ||||
|
Lc 16,25 is benis tuus in sa vida tua : naturalezza? "in vida tua" senza articolo ? Per "is benis tuus" : chiarezza? Si tratta de "sa parti tua", o meglio ancora (forse): "tui in vida tua as arriciu sa parti bella, e Lazaru inveci sa parti maba". Il racconto funziona secondo la concezione popolare che le parti prima o poi si invertono simmetricamente. nAGh: mellus sentza de artìculu, ma deu a “mala” dd’ia a fai su contras cun “bona” e a “bella” cun “legia”. Unu diciu narat: “A s’urtimu: parti bona o parti mala” Lc 16,25 innoi : nonostante l'impressione di sovrabbondanza che dà l'ordine greco "ora invece qui", mi pare che messo alla fine questo avverbio perde la forza di inversione tra gli spazi, correlativa alla inversione circa i tempi: tu prima, di là / lui qui adesso: imoi, (de invecis?...), innoi issu benit contzolau, e tui ses afrigiu". Lc 16,25 duncas : solito de in greco, per il quale duncas mi sembra al solito troppo forte, e in effetti tu lo usi al v. 27 per tradurre oun. Si tratta di una correlazione di simmetria per inversione, non di "conseguenza" logica. Le traduzioni, come vedi da Bible Works, giocano sul "ma, invece", non sul "dunque". Stiamo tornando spesso su questo concetti: conviene tenerli più presenti per confrontare le traduzioni già disponibili, anche senza seguirle in modo pedissequo, visto che in genere la correlazione tra le frasi sembra abbastanza trascurata. |
25 | ||||
|
Lc 16,26 E in prus de totu
custu : frase molto simile a Lc 24,21 (alla ge kai syn pasin
toutois), dove CEI 97 traduce "con tutto ciò" (che sembra
piuttosto "nonostante tutto questo", senso che non so se appopriato).
Qui, il senso generale è che l'inversione dei valori illustrata al versetto
precedente, viene ora assicurata (cf verbo al perfetto "è fissato
[definitivamente] un abisso": perfetto non reso in modo adeguato dalla
traduzione "ddu at in mesu") dalla invalicabilità della distanza: non
si tratta dunque di una semplice aggiunta ("per di più"), ma di un
particolare aggiuntivo che definisce per sempre la situazione precedente. Il senso stabile e definitivo del perfetto si potrebbe trasferire dicendo: E totu custu non si poit prus cambiai, poita un corropu mannu du at in mesu de ... . Di fronte a questa situazione, duncas, la domanda conseguente che almeno si avvertano i parenti ancora vivi ... |
26 | ||||
|
Lc 16,27 Tandus : avevamo un po' detto di lasciare "tandus" per quando c'è in greco "tote", magari usando al suo posto qualche volta "insaras"che sembra più leggero dal punto di vista temporale (?). Qui, la forza dell'argomentazine non sta nella particella de (eipen de), quanto nell'avverbio oun che segue. Qui il de segnala più che altro il cambiamento di soggetto. Tipo: "E s'arriccu a nai: ...". Lc 16,27 a domu de babbu miu : si tratta come noto della "casa del padre", la "famiglia estesa" che comprende babbo, figli sposati con mogli relative, figlie non sposate, nipoti ecc. Non so se dire semplicemente "sa domu de babbu miu" renda correttamente l'idea dell'espressione ebraica sottostante. Cussus de domu nostra ? |
27 | ||||
| Lc 16,28 avertat chi : forse meglio chiarire la frase, molto stringata in greco, almeno con un "e": che li avverta (a non fare come me) e così non vengano anch'essi...". |
28 | ||||
| Lc 16,29 Abramu narat : naturalezza? Ddi narat (?) |
29 | ||||
Lc 16,30 chi unu de is mortus: va piuttosto (dato anche il contesto) con il verbo: " ma chi unu at a andai de is mortus anca funt issus", che è quello che il ricco stava chiedendo. nAGh: sa spiegazioni est crara, ma no isciu chi fintzas e ponendiddu apustis de su verbu, si cumprendat beni ca bolit nai “de su logu o de su stadu de mortus”. |
30 | ||||
|
Lc 16,19 si ‘estiat de pùrpura e de linu de sa mezus calidade
SS 31.08.04 Greco: enedidusketo porphuran kai busson. Bussos = “bisso, tessuto lussuoso” [Buzzetti]; “lino fine”, “bisso” [Rusconi]. UBS Handb.: “bussos = ‘fine linen’, hence ‘fine linen cloth’, here referring to the undergarment”.
Lc 16,19 fit donzi die in grandhes festinos
SS 31.08.04 Greco: euphrainomenos kath� hēmeran lamprōs. UBS Handb.: ‘enjoying himself splendidly every day’. Euphrainomenos refers probably to the feasts which the rich man gives”. Euphrainō = (al passivo) “vengo allietato, rallegrato; mi rallegro, gioisco” [Rusconi]. Lamprōs = ‘splendidly’, ‘luxuriously’ [Handb.]; “splendidamente; magnificamente, sontuosamente, lautamente” [Rusconi]. Jones: “il termine euphrainō (“far festa” o “celebrare”) in 12,19 e 15,23-32 è usato per delle occasioni speciali. Ma quest’uomo lo fa ogni giorno!”. Nelle traduzioni italiane: C74: tutti i giorni banchettava lautamente; C97: ogni giorno si dava a lauti banchetti; LDC: faceva festa ogni giorno con grandi banchetti; Cnc: banchettava ogni giorno splendidamente; Mnd: ogni giorno faceva grandi pranzi; IEP: faceva festa ogni giorno con grandi banchetti; LND: ogni giorno se la godeva splendidamente; NRV: ogni giorno si divertiva splendidamente. Per il sardo: festinu = “festino, banchetto” [Espa]; “festino, festa da ballo” [Pittau]. “Festino”: In domo ’e fulanu oe b’ha festinu, in casa del tale oggi c’è festino [Casu]. “Festa da ballo”: Giovanas chi frequentan troppu sos festinos, giovinette che frequentano troppo i festini; Es sempre in ballos e festinos, ha perdidu su cherveddhu pro sos festinos, è sempre nelle feste da ballo, ha perduto il cervello per i festini [Casu]; festinu: festa, prangiu o cumbidu mannu [Puddu]. Per la var. campid., festinu è presente anche in Casciu (“festino, banchetto”); e Porru (“festino, festa, corte, corteo”; po prangiu o cumbidu magnificu: “banchetto, festino”). Ho evitato rebbota perché mi pare di registro inferiore ed inoltre festinu abbraccia un’idea più ampia di quella del banchetto a tavola.
|
19 | ||||
|
SS 31.08.04 Grandhe: inditat mannària, ma prus che àteru nâdu de una calidade in su sensu de meda, importante, e gai, e si ponet sempre innantis de su nm. [Puddu]. Grandhe cumbidu, grandhe chena, grandhe festa [da Casu]. “Molto, grande, magnifico, eccelso, grandioso, maestoso” [Espa]. |
19 | ||||
|
SS 31.08.04 Greco: ebeblēto, indic. ppf. pass. di ballō = “getto”, “costringo a stare”, “fo giacere” [da Rusconi]. Quanto al sardo imbolare, significa “gettare, buttare”, ecc. [Espa]. Dalla mia esperienza diretta: Mi so imboladu/’etadu/istèrridu un’iscuta subra su letu ca fia istracu meda = “mi sono buttato/disteso un momento sul letto perché ero molto stanco”. UBS Handb.: “The plusperfect tense of ebeblēto denotes the result of laying down, rather that the act, (had been prostrated and) lay”. Potremmo anche dire; ch’istaiat frundhidu afaca etc.
SS 31.08.04 Greco: pros ton pulōna. UBS Handb.: pulōn : ‘gate’, ‘entrance’, of the gate of a large house or palace. Quindi, non una semplice gianna ma qualcosa di più importante.
SS 31.08.04 Greco: heilkōmenos. Handb.: ‘covered with sores’, past participle of helkoō ‘to cause sores’. Per piaes (anche: ùltzeras) v. sub Lc 16,21. |
20 | ||||
|
Lc 16,21 e aiat disizu mannu de si che ‘ogare su fàmine cun su chi che frundhian dae sa mesa ‘e su ricu
SS 31.08.04 Greco: epithumōn chortasthēnai apo tōn piptontōn apo tēs trapezēs tou plousiou. UBS Handb.: “’longing to satisfy himself with that which fell from the rich man’s table’. epithumōn is syntactically co-ordinate with heilkōmenos. ta piptonta lit. ‘that which falls’ refers to that which was thrown away after the meals, or to that which fell from the table during the meals. preferably the former”. Ho adottato la soluzione indicata da Handb. come preferibile.
Lc 16,21 ma acudian fintzas sos canes a li lingher sas piaes
SS 31.08.04 Greco: alla kai hoi kunes erchomenoi epeleichon ta helkē autou. Handb.: “’ but (not only) that,’ even the dogs used to come and lick his sores’, adding another touch of sorrow to the picture of the poor man’s situation”. Come dire: no bastaiat cussu (su de esser in disizu de si che leare su fàmine cun sos bìculos che ndhe ruian – o che frundhian – dae sa mesa), chi acudian fintzas sos canes a li lingher sas piaes, e non certo come manifestazione di solidarietà... canina nei suoi confronti. Jones: “Invece di ricevere qualche aiuto dalla mensa del ricco, sono i cani che leccano le sue piaghe. Questo non è un tocco sentimentale; ciò che ha a che fare con i cani è immondo. perciò questo è un altro segno della condizione di emarginazione del povero Lazzaro”.
SS 31.08.04 Greco: ta helkē, plur. di to elkos = “piaga, ulcera” [Rusconi]. Potremmo dire, quindi, anche ùltzeras. P. es., fra le traduzioni francesi: BFC, couvert de plaies; ma BDC, FBJ, NEG e TOB: couvert d’ulcères. CEI (entrambe le versioni): coperto di piaghe. |
21 | ||||
|
SS 31.08.04 Greco: eis ton kolpon Abraam. Kolpon: accus. sing. di kolpos. UBS Handb.: “kolpos, here ‘bosom’. The phrase eis ton kolpon Abraam is best understood as referring to the place next to Abraham while reclining at the table”. Kolpos = “seno, petto; grembo (della veste)” [da Rusconi]. In sardo, ad “in seno a” corrisponderebbe in sinu a, “in grembo a” diventa in coa a, qui però impensabile. A costazu = “a fianco” (v. sopra Handb.). Fra le traduzioni inglesi in BW, ESV, NIB, NIV: to Abraham’s side. La francese TOB, au côté d’Abraham. Fra le italiane, CEI 74 nel seno di Abramo, modificato da CEI 97 in accanto ad Abramo, che si ritrova anche in LDC e Mond. La catal. BCI, al costat d’Abraham. |
22 | ||||
|
Lc 16,23 in su logu ‘e sos mortos
SS 31.08.04 Greco: en tō hadē. Hadē, dat. sing. di hadēs = “mondo sotterraneo, soggiorno dei morti” [Rusconi]. Il termine fu assunto dai LXX a tradurre l’ebr. sheôl. [ivi]. Handb.: “hadēs, ‘underworld’, located in the depths of the earth”. In sardo potremmo dire anche in sos profundhos (cfr. l’espressione in sos profundhos de s’inferru).
SS 31.08.04 Greco: en basanois, dat. plur. di basanos, in Lc 16,23: “tormento, tortura“ [Rusconi]. |
23 | ||||
| Lc 16,24 so in angustìa in mesu a-i custas fiamas SS 31.08.04 Greco: odunōmai en tē phlogi tautē ‘I am in agony in these flames’ [Handb.]; phlogi, dat. di phlox “‘flame’, here in a collective sense, ‘flames’, ‘fire’” [Hand.]. Odunōmai = sono angosciato, addolorato, afflitto, tormentato” [Rusconi]. Hand.: “I am in anguish, or, ‘I suffer pain’, referring to the emotion felt by him while “being in torment” (v. 23), which refers to what happened to him”. |
24 | ||||
| Lc 16,26 b’est istadu postu unu grandhe isprofundhu
SS 31.08.04 Greco: chasma mega estēriktai. Chasma = “baratro, abisso, voragine” [Rusconi]. Estēriktai, pf. di stērizō = (in Lc 16,26) “pongo, fisso, stabilisco” [ivi].
SS 31.08.04 Greco: diaperōsin. Handb.: “The subject of diaperōsin is not specified”. Credo che si tratti di quelli che si trovano dall’altra parte dell’abisso (oi thelontes diabēnai ekeithen pros ēmas) . Diaperaō = “attraverso, passo all’altra riva “ [Rusconi]. In luogo di giumpare potremmo dire atraessare. Da Casu: giumpare = “valicare, guadare, sorpassare, superare”: giumpare su riu, su fossu, su perigulu, guadare il rivo, saltare il fosso, superare il pericolo”.
|
26 | ||||
|
|
|||||