|
|
|||
| Ghiani 99 | Ghiani 2003 | Seu Proposta 1 | Seu Proposta 2005 |
|
1 Dis infatu, intrau torra a Cafarnau, si fut scipiu ca fut in domu. |
Mc 02,01 Dis infatu, intrau torra a Cafarnau, si fut scěpiu ca fut in domu. |
Mc 02,01 Dabňi ‘e pagas děes Gesůs si ndh’enzčit torra a Cafŕrnau e s’ischčit chi fit in domo. |
Mc 02,01 Daboi ‘e pagas děes Gesůs si ndh’enzeit torra a Cafŕrnau e benzeit a s’ischire chi isse fit in domo. |
|
|
|
|
Mc 02,02 E b’acudeit gai meda zente chi no b’aiat piůs logu mancu in dainanti ‘e sa janna e isse lis fit annuntziendhe sa Parŕula. |
|
3 E andant portendinceddi unu mŕrturu e ddu portŕnt in cuatru. |
Mc 02,03 E ndi lompit un’atra pariga portendinceddi unu mŕrturu e ddu portŕnt in cuatru. |
Mc 02,03 E benin a ndhe li ‘atire unu mŕrture, jutčndhelu in bator. |
Mc 02,03 E benin a ndhe li ‘atire unu mŕrture, giutčndhelu in bator. |
|
|
|
|
Mc 02,04 E sigomente no resessian a bi lu ‘atire a dainanti previa ‘e sa zentňria, iscovechein sa cobertura in s’oru inue fit isse, bi abberzein una trapa e bi falein s’istoja inue fit corcadu su mŕrture. |
|
5 Gesůs ca iat biu sa fidi intzoru, narat a su mŕrturu: «Fillu, is pecaus tuus funt perdonaus». |
Mc 02,05 Gesůs at biu sa fidi intzoru e narat a su mŕrturu: «Fillu miu is pecaus tuus funt perdonaus» |
Mc 02,05 E Gesůs, daghi ‘idčit sa fide issoro, narat a su mŕrture: “Fizu meu, ti sun perdonados sos pecados tuos”. |
Mc 02,05 E Gesůs, bidendhe sa fide issoro, narat a su mŕrture: «Fizu meu, ti sun perdonados sos pecados tuos». |
|
6 Ddu’iat unus cantus ňminis de lei sčtzius innia e chi aintru de su coru arrexonŕnt aici: |
Mc 02,06 Ma ddu’iat unus cantus ňminis de lei sčtzius inněa e chi in coru insoru si fiant postus a arrexonai aici: |
Mc 02,06 Ma b’aěat de sos ňmines de sa Lege, sčtzidos iněe, e pessaěan in coro issoro: |
Mc 02,06 Ma b’aiat de sos Ňmines de sa Lege, sčtzidos incue, e in coro issoro fin pessendhe: |
|
|
|
|
Mc 02,07 «Proit’est chi faeddhat gai custu? Est frastimendhe! Chie est chi podet perdonare sos pecados si no Deus ebbia?». |
|
8 Gesůs, illuegu iat cumprendiu in su spiritu suu, ca cuddus, intra sei, fiant arrexonendi aici e ddis narat: «Poita aintru de is corus de bosatrus seis arrexonendi aici? |
Mc 02,08 Gesůs si ndi fut acatau illuegu, de sei suu e totu, ca cuddus, intra sei, fiant arrexonendi aici e ddis narat: «Poita aintru de is corus de bosatrus seis arrexonendi aici? |
Mc 02,08 E Gesůs, chi aěat cumpresu luego in s’ispěritu sou chi fin pessende gai intr’e issos etotu, lis narat: “Proěte pessades custas cosas in coro ‘ostru?. |
Mc 02,08 E Gesůs, chi aiat luego cumpresu in s’ispěritu sou chi fin pessende gai intr’e issos matessi, lis narat: «Proite sezis pessendhe custas cosas in coro ‘ostru? |
|
9 Ita est prus discantzosu a narri a su mŕrturu: Is pecaus tuus funt perdonaus, o a narri: Pesadindi, atuadě sa lčtia e camina? |
Mc 02,09 Ita est prus prus facili a narri a su mŕrturu: Is pecaus tuus funt perdonaus, o a narri: Pesadindi, atuadě sa lčtia e camina? |
Mc 02,09 It’est pius fŕtzile: de narrer a su mŕrture ‘Sun perdonados sos pecados tuos’ o puru ‘e narrer ‘Pesadindhe, lčadi s’istoja tua e camina’?’ |
Mc 02,09 It’est pius fŕtzile: de narrer a su mŕrture ‘Sun perdonados sos pecados tuos’ o puru ‘e narrer ‘Pesadindhe, lčadi s’istoja tua e camina’? |
|
10 Imoi, po si fai isciri ca su Fillu de s’ňmini, in sa terra, tenit poderi de perdonai is pecaus, – narat a su mŕrturu – |
Mc 02,10 Imoi, po si fai biri ca su Fillu de s’ňmini, in sa terra, tenit s’autoridai de perdonai is pecaus, – narat a su mŕrturu – |
Mc 02,10 Ma pro chi ischedas chi su Fizu ‘e s’ňmine at s’autoridade ‘e perdonare sos pecados subra sa terra” – narat a su mŕrture: |
Mc 02,10 Ma pro chi ischedas chi su Fizu ‘e ňmine at s’autoridade ‘e perdonare sos pecados subra sa terra» – narat a su mŕrture: |
|
11 A tui seu nendi, pesadindi, atuadě sa lčtia e baidindi a domu tua». |
Mc 02,11 A tui seu nendi, pesadindi, atuadě sa lčtia e baidindi a domu tua». |
Mc 02,11 “A tie ti naro: pesaděndhe, lčadi s’ istoja e andhaděche a domo tua”. |
Mc 02,11 «A tie ti naro: pesaděndhe, lčadi s’ istoja e andhadiche a domo tua». |
|
12 Cuddu, illuegu, si ndi fut pesau, s’iat atuau sa lčtia e si ndi fut andau ananti de totus e totus fiant spantaus e torrŕnt groria a Deus narendi: «Cosas aici, no nd’eus biu mai!». |
Mc 02,12 Cuddu, illuegu, si ndi fut pesau, s’at atuau sa lčtia e, ananti de totus, si ndi fut andau e totus fiant spantaus e torrŕnt grňria a Deus narendi: «Cosas aici, no nd’eus biu mai! |
Mc 02,12 E-i cuddhu si ndhe pesčit e luego si lečit s’istoja e ch’essčit in dainanti ‘e totu , gasighě totugantos istčin meravizados e torraěan gloria a Deus, nerzendhe: “Una cosa goi no l’aiamus bida mai”. |
Mc 02,12 E-i cuddhu si ndhe peseit e luego si leeit s’istoja e ch’esseit in dainanti ‘e totu cantos, gasighě istein totu meravizados e torraian glňria a Deus, nerzendhe: «Una cosa goi no l’aiamus bida mai». |
|
Discussione |
|
SS 07.02.03: avv./prep. = “dopo”. Forma comune nel mio logudorese: daibňi, non registrata nei dizionari. CASU: tue has a benner daboi de babbu tou tu verrai dopo tuo padre. Daboi de tantas proas dopo tante prove. PUDDU: tres oras est istadu in agonia e daboi ndhe l’an isgiaitadu. Nelle portoghesi in BW: ACF: E alguns dias depois; ARC: E, alguns dias depois; ARA: Dias depois.
SS 07.02.03 Greco: diV h`merw/n . Letteralm.: dabói ‘e dies. Possibile anche in sardo, con il significato di dopo alcuni giorni, cosě come dabói ‘e meses o dabói ‘e annos. Oppure: daibói ‘e pagas dies, come ho scelto per maggiore chiarezza o, meno aderente al greco, passadas pagas dies, oppure pagas dies infatu.
Mc 02,02 E b’acudčit gai meda zente chi no b’aěat piůs logu SS 07.02.03 Greco: kai. sunh,cqhsan polloi. w[ste mhke,ti. cwrei/n. Alternativa, forse piů sul “dinamico”: E de sa zente chi b’acudčit no b’aěat piůs logu... - kai. sunh,cqhsan polloi = letteralm., “e s’aunčin medas”.
AP 05.02.03 Il "kai" qui lubrifica meglio il passaggio, che č del resto conseguente: si viene a sapere e molti arrivano… Io tendo a trascurare i molti che dicono che queste connessioni si possono omettere. La questione dei tempi al passato ormai č conosciuta... Sul verbo "pinnigai" abbiamo detto altre volte qualche cosa, ed č da tener sotto attenzione visto che corrisponde all'area della "sinagoga". Mi viene in mente una possibile ricerca sul verbo "assortě"… Che qui o subito dopo non starebbe nemmeno male: "e fiat assottia genti meda…" AGh 09.02.03 postu ca sa frasi “E si nd’iat pinnigau medas” fortzis no est mancu crara meda, po sa naturalesa e po su verbu m’agatu prus de acňrdiu cun Seu, fortzis puita in logu nostu no apu intčndiu mai su verbu “assortě” [Wagner citat a Garau, quindi est fueddu comunu in s’Oristanesu] invecis nosu puru umperaus “acudiri” e fintzas e “suncůrriri”, po cussu ia a nŕrriri: “E ddu’at acuděu genti meda chi no ddu’iat…”
Mc 02,02 e ddis narŕt su fueddu AP 05.02.03 Lo sento come troppo "assoluto". Indica l'azione che Gesů sta facendo mentre verranno con il paralitico. Diversi accorgimenti: intanto, specificare il soggetto (almeno con "issu", ma si potrebbe inserire anche il "Gesus", visto che non č stato ancora nominato in questa sezione) e tradurre l'imperfetto per indicare un'azione continuata e contemporanea; non escluderei la possibilitŕ di specificare "su fueddu de Deus"; "e Gesus fiat / si fiat postu a ddis narri su fueddu de Deus". Al v. 7 il verbo "lalein" č tradotto con "fueddai". Omologare? Non č semplice né forse necessario. In greco, lalein č piů colloquiale rispetto a legein o altri sinonimi. Qui č l'unione con "ton logon" che dŕ il senso di "annunciare la parola". Tra i sinonimi: fueddai, narai, chistionai etc. Stabilire un orientamento per le equivalenze? In base a che cosa? Mc 02,02 lis annuntziaěat sa Parŕula SS 07.02.03 Greco: evla,lei auvtoi/j to.n lo,gonĹ Letteralm.: “lis naraěat sa parŕula”. CEI: annunziava loro la Parola. Delle catalane: BCI: els anunciava la paraula; CLR: els explicava la Paraula. AGh 10.02.03 “fueddai de su fueddu de Deus” mi parit graixeddu, fortzis est prus fŕcili in su v.7 a ponni: “narat” fintzas e chi est berus ca su verbu « fueddai » est su prus addatu a s’imparu chi est donendi Gesůs. In dňnnia modu est berus ca iat a abbisongiai a aberriri sa chistioni sceberendi po dňnnia sinňnimu, candu e po cali verbu gregu ddu ponni. Po imoi deu apu lassau aici e totu.
AP 05.02.03 Č opportuna una traduzione cosě letterale? Intanto, "benint": il modo di tradurre dipende di volta in volta dal movimento circostanziale. Si tratta poi di un plurale impersonale (cf 3,20 elegon: la gente diceva). "E arrivano alcuni…". Luca 5,18 dirŕ: Ed ecco…". "E nd'arribat atrus / nd'assotit un'atra pariga …": dove mi pare che il singolare sardo sia altrettanto impersonale del plurale greco; anche se, pure in sardo, usiamo un plurale impersonale: cf 3,20: poita fiant narendi = poita sa genti narŕt AGh 09.02.03 Sendi connota s’antipatia mia po “arribai” deu ia ponniri “E ndi lompit (benit) un’atra pariga”
SS 07.02.03 Greco: paralutiko.n. Anche: paralěticu.
Mc 02,04 bi lu ‘atire a dainanti SS 07.02.03 Greco: prosene,gkai auvtw/|. Infin. aor. di prosfe,rw = “porto, porgo; offro; presento, conduco; fo un’offerta, un sacrificio” (RUSCONI).
AP 05.02.03 Intanto, mi sembra piů corretto parlare di "bňvida" (canne e calce) e non di "crabatura" (che fa pensare a tegole). Poi: "stampu", a parte le questioni di stile, forse non č il termine piů corretto per un'ampia apertura conseguente all'azione di "scovecai".
Mc 02,04 abberzčin una trapa SS 07.02.03 Greco: evxoru,xantej, ptc. aor. di evxoru,ssw = “faccio un buco (per scoperchiare un tetto fatto di fango e paglia)” (BUZZETTI). “Fare un buco” sarebbe in sardo “fagher un’istampa”. Ho usato l’espressione “abberrer una trapa” = “ricavare una botola”, visto l’uso cui era destinata l’apertura praticata nel tetto. Infatti, trapa significa “abertura chi si fait me is teuladas e pruscatotu me is taulaus po pňdiri andai a su bŕsciu o a su sobŕriu” (PUDDU).
AGh 10.02.03 De acňrdiu po “bňvida” chi non si bolit fai pentzai a sa teula, invecis po “stampu” sa cosa si podit discůtiri. Chi custu fueddu parit pagu eleganti, fintzas e chi creu siat su prus umperau po dňnnia casta de istampus, in d’unu primu momentu fiat casi de acňrdiu cun sa “trapa” de Seu, pero’ pentzendutinci beni mi parit ca no est su fueddu prus addatu, ca sa “trapa” fintzas e chi est cumenti narat M.Puddu, est pero’ un’abertura fissa, fata a posta po intrai a su staulu e no unu stampu fatu or’e po ora po netzessidai. Tandus, s’iat a pňdiri pentzai a narri feti “ant fatu un’abertura (obertura)” o mancai “ant abertu unu giassu” AP 11.02.03 Tuttavaia mi pare che l'obiezione "abertura fissa" che varrebbe per "trappa" dovrebbe valere anche per "giassu", con l'aggravante che "giassu" sul piano verticale, mentre "trappa" e sul piano "orizzontale". Se "trappa" si dice anche in campidanese, la preferirei a "giassu".
SS 07.02.03 Greco: calw/si, indic. pres. di cala,w = “faccio scendere per mezzo di funi” (NOLLI).
SS 07.02.03 Greco: kra,batton, accusat. di kra,battoj = “lettuccio, barella, stuoia, coperta (per sdraiarsi sopra” (BUZZETTI). In ESPA: “pesadinde, léadi sa lettiga e cammina” (traduz. Manca). In PUDDU: “Gesús iat nâu a su mŕrtiru: Pesadindi, piga s’ŕndia tua e torra a domu tua!”. CUCCU: “su léttixéddu”, VARGIU: “s’andia”. Quanto a me, ho escluso “letera” perché troppo legata nei miei ricordi alle processioni del Venerdě Santo (il Cristo morto) o dell’Assunta (la Madonna dormiente), “andia”, perché anch’essa troppo legata all’immagine dei simulacri dei Santi nelle processioni. Ho scelto il tipo di “giaciglio” piů povero, la stuoia.
AP 05.02.03 Mi pare che in sardo preferiamo in questi casi una coordinazione: Gesus iat biu … e nŕrat
AP 05.02.03 In sardo, per naturalezza "fillu miu" ?
Mc 02,05 Fizu meu SS 07.02.03 Greco: te,knon, vocat. = “figlio”, parola affettuosa, di incoraggiamento (NOLLI). L’inserimento del possessivo da parte mia ha lo scopo di evidenziare meglio il tono affettuoso. Tra le inglesi: ESV, NAS, RSV: “My son”; NJB: “My child”. Tra le francesi: BFC, TOB: “Mon fils”; FBJ, NEG: “Mon enfant”.
AP 05.02.03 Solito de, qui forse meglio avversativo: Ma…
Mc 02,06 b’aěat de sos ňmines de sa Lege SS 07.02.03 Greco: h=san de, tinej tw/n grammate,wn. Propriamente: “ma b’aěat unos cantos de sos ňmines de sa Lege”. Ho usato una forma comune nel mio logudorese. Possibile anche: “B’aěat paritzos de sos ňmines de sa Lege”. Qui “paritzos” non significa “parecchi” ma “alcuni”. La formula che ho usato č piů vaga e generica.
AP 05.02.03 Se si usa "aintru" in sardo sento piů naturale dire "aintr'e sei"; altrimenti solo "in coru insoru", per mantenere una omologazione con il greco, che usa "intra sei" subito dopo? In ogni caso aggiungere "insoru". D'altra parte, esplicitare il termine "cuore"qui ha un effetto abbastanza ironico, visto che non sembra ne abbiano molto…
Mc 02,06.08 pessaěan in coro issoro / fin pessendhe custu intr’e issos e totu / proěte pessades custas cosas in coro ‘ostru SS 07.02.03 Il verbo greco č sempre dialogi,zomai = “penso, ragiono, rifletto; parlo, converso, discuto” (RUSCONI). Fra “pessare”, “arrejonare” e “meledare” ho scelto il primo. Fra l’altro, “arrejonare” significa anche “conversare” e quindi potrebbe dar luogo a fraintendimenti. “Meledare” significa “riflettere, rimuginare, meditare, macchinare, ordire”. “Remuzare” vuol dire “rimuginare”, oltre che “ruminare”. E’ vero che “pessare intr’e issos e totu” puň apparire una sorta di tautologia, ma cionostante mi sembra piů “sicuro”. Avrei pensato anche a “narrer”: “naraěan in coro issoro”, espressione piuttosto comune, per il v. 6 mi andrebbe benissimo, ma poi incontriamo “narrer” nei versetti successivi, dove questo verbo traduce il greco le,gw.
AP 05.02.03 Volendo fare qui un po' di etimologia, "cumprendiu" non traduce il valore della preposizione epě, in epi-gnous: che rimanda alla attenzione, o osservazione attenta a qualcuno o qualcosa per cui si acquisisce una conoscenza. Il senso mi pare che Gesus si ndi fut acattau illuegu, de sei e totu, ca …
AP 05.02.03 Sarŕ che noi non lo usiamo, ma questa parola difficile per parlare di una cosa "piů facile" mi sembra un po'contraddittoria. D'altra parte vedo che anche le traduzione spagnole usano semplicemente "facil". Certo eukopos, etimologicamente = "buona fatica", ma non andrei troppo sull'etimologico.
AP 05.02.03 participio di azione continuata: fiant arrexonendi, si fiant postus a arrexonai
AP 05.02.03 Qui mi pare che si possa dire letteralmente e piů correttamente e naturalmente "po si fai biri".
AP 05.02.03 Tra i termini da approfondire, almeno a livello teorico, per rendersi conto dei problemi sottostanti la sua traduzione. Non mi dispiace la scelta di alcune versioni anglosassoni: "Su fillu de Umanidadi", o "Su Fillu de s'Umanidadi". AGh 09.02.03 in d’una tradutzioni chi dňnnia tanti provat bias noas si podit fintzas e provai.
AP 05.02.03 Antica antipatia, ma mi sembra meglio "autoridadi". Č una delle prime manifestazioni del "conflitto di autoritŕ" in Marco.
Mc 02,12 si ndi fut andau ananti de totus AP 05.02.03 E se si anticipasse: "e ananti de totus si ndi funt andau"? Alcune volte, bisognerebbe mettersi di piů simili problemi di stile, non per introdurre interpretazioni personali, ma per evidenziare qualche aspetto pertinente del testo. Del resto, in questa pagina, diverse altre ristrutturazioni sono abbastanza riuscite, mi pare. AGh 09.02.03 chi poi ddi poneus fintzas e duas věrgulas est de siguru prus de efetu”: “e, ananti de totus, si ndi funt andau” o no?
Mc 02,12 una cosa goi no l’aiamus bida mai SS 07.02.03 Oppure, ma in maniera meno aderente al greco: “una cosa che-i custa no l’aiamus bida mai”. Possibile anche: “cosa goi no ndh’aiamus bidu mai”. Quanto al verbo, il greco ha ei;domen, che č un aoristo. Nella traduzione ho scelto, anziché “no l’amus bida mai”, “no l’aiamus bida mai” perché mi č parso piů chiaro cosě.
|
|
Confronto sinottico traduzione campidanese Ghiani 1998-2003 |
|||
|
© Vangelo di Marco 2003. |
|||
|
Versetti |
|||
| Ghiani 1998 | Ghiani 1999-2000 | Ghiani 2003 | Modifiche |
|
1 Dis infatu, torrau a intrai a Cafarnau, si fut scipiu ca fut in domu.
|
1 Dis infatu, intrau torra a Cafarnau, si fut scipiu ca fut in domu.
|
Mc 02,01 Dis infatu, intrau torra a Cafarnau, si fut scěpiu ca fut in
domu. |
|
|
|
|
|
|
|
5 Gesůs ca iat biu sa fidi intzoru, iat nau a su mŕrturu: «Fillu, is pecaus tuus funt perdonaus». |
5 Gesůs ca iat biu sa fidi intzoru, narat a su mŕrturu: «Fillu, is pecaus tuus funt perdonaus». |
Mc 02,05 Gesůs at biu sa fidi intzoru e narat a su mŕrturu: «Fillu miu is pecaus tuus funt perdonaus» |
|
|
6 Ddu’iat unus cantus ňminis de lei sčtzius innia e chi aintru de su
coru arrexonŕnt aici: |
6 Ddu’iat unus cantus ňminis de lei
sčtzius innia e chi aintru de su
coru arrexonŕnt aici: |
Mc 02,06 Ma ddu’iat unus cantus ňminis de lei sčtzius inněa e chi in coru
insoru si fiant postus a arrexonai aici: |
|
|
8 Gesůs, illuegu iat cumprendiu in coru suu, ca cuddus, intra sei,
fiant arrexonendi aici e ddis iat nau: «Puita aintru de su coru seis
arrexonendi aici? |
8 Gesůs, illuegu iat cumprendiu in
su spiritu suu, ca cuddus, intra sei, fiant arrexonendi aici e ddis narat:
«Poita aintru de is corus de bosatrus seis arrexonendi aici? |
Mc 02,08 Gesůs si ndi fut acatau illuegu, de sei (suu) e totu
ca cuddus, intra sei, fiant arrexonendi aici e ddis narat: «Poita aintru de
is corus de bosatrus seis arrexonendi aici? |
|
|
10 Imoi, po si fai isciri ca su fillu de s’ňmini, in sa terra, tenit
poderi de perdonai is pecaus, – iat nau a su mŕrturu – |
10 Imoi, po si fai isciri ca
su Fillu de s’ňmini, in sa
terra, tenit poderi de perdonai is pecaus,
– narat a su mŕrturu – |
Mc 02,10 Imoi, po si fai biri ca su Fillu de s’ňmini, in sa
terra, tenit s’autoridai de perdonai is pecaus, – narat a su mŕrturu – |
|
|
12 Cuddu, illuegu, si ndi fut pesau, s’iat atuau sa lčtia e si ndi fut andau ananti de totus e totus fiant spantaus e torrŕnt groria a Deus e narŕnt: «Cosas aici, mai nd’eus biu!». |
12 Cuddu, illuegu, si ndi fut pesau, s’iat atuau sa lčtia e si ndi fut andau ananti de totus e totus fiant spantaus e torrŕnt groria a Deus narendi: «Cosas aici, no nd’eus biu mai!». |
Mc 02,12 Cuddu, illuegu, si ndi fut pesau, s’at atuau sa lčtia e, ananti de totus, si ndi fut andau e totus fiant spantaus e torrŕnt grňria a Deus narendi: «Cosas aici, no nd’eus biu mai! |
|
|
Discussione |
|||
| Osservazioni del 1998
Mc 02,04 accostiai: che verbo traduce? Di per sé la lectio facilior proseggisai. Cei: portare innanzi prosenegkai Mc 02,08 in su coru suu: perň manca la corrispondenza greca nel passo per il termine cuore; qui in greco č nel suo spirito |
|||