© Vangeli "Su Fueddu" 2000-05.
Traduzione dal greco in sardo campidanese, variante del Sarcidano isilese, di Antioco e Paolo Ghiani.
Traduzione dal greco in sardo logudorese di Socrate Seu.
Consulenza esegetica e filologica di Antonio Pinna e Antonio Piras.
Mt 25,1-13

(††) dopo un termine che appare solo una volta in tutto il Nuovo Testamento

(†) dopo un termine che appare solo una volta in Lc.

L'accento delle parole, ove non indicato, cade sulla penultima vocale.

 

Mt 25,1-13 x XXXII Dom Tempo Ordinario Anno A

Campidanese Proposta 1 modifiche Logudorese Proposta 1 Modifiche  
 

Mt 25,01 Tandus in s'arrenniu de is celus at a essiri comenti po dexi piciocas chi ant pigau is lantias insoru e ant moviu po obiai a su isposu.

 

Mt 25,1 Tandus in s'arrenniu de is celus at a essiri comenti po dexi piciocas chi ant pigau is lantias insoru e ant moviu po obiai a su sposu.

 

Mt 25,01 Tandho su regnu ‘e sos chelos at a esser che a deghe ‘ajanas,

chi lečin sas lŕmpanas issoro e bessčin a abbojare su cojuadu nou.

 

Mt 25,01 Tandho su regnu ‘e sos chelos at a esser che a deghe ‘ajanas,

chi lečin sas lŕmpanas issoro e bessčin a abbojare su cojuadu nou. 

 

Mt 25,1 «Tandho su regnu ‘e sos chelos at a esser che a deghe ‘ajanas, chi leein sas lŕmpanas issoro e bessein a abbojare su cojuadu nou.


Mt 25,02 Imoi cincui de issas fiant locas e cincui sabias (avertias).
 


2 Imoi cincui de issas fiant chentza de capěa e cincui abristas.

 

Mt 25,02 Duncas: chimbe de issas fin iscabadas e chimbe abbistas.

 

Mt 25,02 Duncas: chimbe de issas fin iscabadas e chimbe abbistas.

 

Mt 25,2 Duncas: chimbe de issas fin iscabadas e chimbe abbistas.

 

Mt 25,03 Difatis is locas ant pigau is lantias insoru e no ant pigau cun issas ollu.

 

3 Difatis, is chentza de capěa iant pigau is lantias insoru, ma ollu cun issas no si nd’iant pigau.

 

Mt 25,03 Difatis, sas iscabadas lečin sas lŕmpanas issoro ma no si giutčin s’ozu.

 

Mt 25,03 Difatis, sas iscabadas lečin sas lŕmpanas issoro ma no si giutčin s’ozu.

 

Mt 25,3 Difatis, sas iscabadas leein sas lŕmpanas issoro ma no si giutein s’ozu.

 

Mt 25,04 Invecis cussas sabias impari cun is lantias insoru s'ant pigau ollu in fraschixeddus (brocullitus).

 

4 Is abristas, invecis, impari cun is lantias insoru s'iant pigau s’ollu puru in fraschixeddus.
 


Mt 25,04 Sas abbistas, a su contrŕriu, paris cun sas lŕmpanas issoro
lečin s’ozu in sos botitos.


Mt 25,04 Sas abbistas, a su contrŕriu, paris cun sas lŕmpanas issoro
lečin s’ozu in sos botitos.

 

Mt 25,4 Sas abbistas, a su revessu, paris cun sas lŕmpanas issoro leein s’ozu in sos botitos.

 

Mt 25,05 Sigomenti su isposu trigŕt a benniri, si funt indromiscadas totus e fiant dromias.

 

5 Sigomenti su sposu fiat trighendi, si funt indromiscadas totus e si fiant dromias.

 

Mt 25,05 Sigomente, pero, su cojuadu nou fit istentendhe, las lečit a
totu su sonnu e si che drommčin.

 

Mt 25,05 Sigomente, pero, su cojuadu nou fit istentendhe, las lečit a
totu su sonnu e si che drommčin.

 

Mt 25,5 Sigomente, pero, su cojuadu nou fit istentendhe, las leeit a totu cantas su sonnu e si che drommein.

 

Mt 25,06 Aěci a mesunotti s'est pesada una boxi: Avertči! Su isposu! Besséi a dd'obiai!

 

6 Aěci a mesunotti s'est pesada una boxi: Avertči! Su sposu! Besséi a dd'obiai!

 

Mt 25,06 Ma a mesu ‘e note si pesčit una ‘oghe: “Acň su cojuadu nou,
‘esside a l’abbojare!”.


Mt 25,06 Ma a mesu ‘e note si pesčit una ‘oghe: “Acň su cojuadu nou,
‘esside a l’abbojare!”.
 

Mt 25,6 Ma a mesu ‘e note si peseit una ‘oghe: “Acň su cojuadu nou, ‘esside a l’abbojare!”.


Mt 25,07 Tandus totus cussas piciocas si ndi funt iscidadas e ant aprontau (allichidiu) is lantias insoru.


7 Tandus totus cussas piciocas si ndi funt iscidadas e ant aprontau is lantias insoru.
 


Mt 25,07 Tandho cussas bajanas si ndh’ischidčin totugantas e aprontčin
sas lŕmpanas issoro.

 

Mt 25,07 Tandho cussas bajanas si ndh’ischidčin totugantas e ammanitzčin
sas lŕmpanas issoro.

 

Mt 25,7 Tandho cussas bajanas si ndh’ischidein totu cantas e ammanitzein sas lŕmpanas issoro.

 

Mt 25,08 Insaras is locas ant nau a is sabias (avertias): Donaisě de s'ollu de bosatrus (ollu de su chi portais bosatrus) ca is lantias nostas funt istudendisindi.

 

8 Insaras is chentza de capěa ant nau a is abristas: Donaisě de s'ollu de bosatrus ca is lantias nostas funt istudendisindi.

 

Mt 25,08 Sas iscabadas nerzčin, assora, a sas abbistas: “Dŕde-nos de
s’ozu ‘ostru, chi sas lŕmpanas nostras si ndhe sun istudendhe”.

 

Mt 25,08 Sas iscabadas nerzčin, assora, a sas abbistas: “Dŕde-nos de
s’ozu ‘ostru, chi sas lŕmpanas nostras si ndhe sun istudendhe”.
 

 

Mt 25,8 Sas iscabadas nerzein, assora, a sas abbistas: “Dŕdenos de s’ozu ‘ostru, chi sas lŕmpanas nostras si ndhe sun istudendhe”.


Mt 25,09 Ma is sabias (avertias) ant arrespustu, narendi: No, indichinň no abbŕstat né a nosu né a bosatrus. Baxi prus a prestu anca funt is bendidoris e comporaisindi.


9 Ma is abristas ddis ant arrespustu e ddis ant nau: No, indichinň no abbŕstat né a nosu né a bosatrus. Baxi prus a prestu anca funt is bendidoris e comporaisindi.


Mt 25,09 Pero sas abbistas rispondhčin nerzendhe: “No, no siat chi no
bastet pro nois e pro ‘ois; piusaprestu, andhade a sa ‘e sos chi lu ‘čndhen e comporade-bň’-ndhe”.


Mt 25,09 Pero sas abbistas rispondhčin nerzendhe: “No assolutamente, no siat chi no
bastet siat pro nois che pro ‘ois; piusaprestu, andhade a sa ‘e sos chi lu ‘čndhen e comporade-bň’-ndhe”.

 

Mt 25,9 Pero sas abbistas rispondhein nerzendhe: “No, pro nuddha, no siat chi no bastet pro nois e pro 'ois; piusaprestu, andhade a sa ‘e sos chi lu ‘čndhen e comporadebbondhe”

 

Mt 25,10 In s'ora chi cuddas fiant andendi a comporai s'ollu, est lompiu su isposu e is piciocas chi fiant prontas funt intradas cun issu a sa festa de sa coia e ant cungiau sa genna.

 

10 In s'ora chi cuddas fiant andendi a comporai s'ollu, est lompiu su isposu e is piciocas chi fiant prontas funt intradas cun issu a sa coia, e sa genna dd’ant cungiada.
 

 

Mt 25,10 Daghi issas andhčin a ndhe comporare, pero, giompčit su cojuadu
nou; sas bajanas chi fin prontas intrčin paris cun isse a su cůmbidu ‘e
s’afidu e-i sa gianna la tanchčin.

 

Mt 25,10 Daghi issas andhčin a ndhe comporare, pero, giompčit su cojuadu
nou; sas bajanas chi fin prontas intrčin paris cun isse a su cůmbidu ‘e s’afidu e-i sa gianna la tanchčin.

 

Mt 25,10 Daghi issas andhein a ndhe comporare, pero, giompeit su cojuadu nou; sas bajanas chi fin prontas intrein paris cun isse a su cůmbidu ‘e s’afidu e-i sa gianna la tanchein.

 

Mt 25,11 A urtimu lompint fintzas e is atras piciocas puru, narendi: Sennori, sennori, aberisě!

 

11 A urtimu lompint puru fintzas e is atras piciocas, e si ponint a nai: Sennori, sennori, aberisě!
 

 

Mt 25,11 Piůs a tardu, pero, ndh’acůdin sas ŕteras bajanas e naran:
Segnore, segnore, abbčri-nos!”.

 

Mt 25,11 A s’ultimu, ndh’acůdin sas ŕteras bajanas e naran:
Segnore, segnore, abbčri-nos!”.
 

 

Mt 25,11 A s'ůltimu, ndh'acudin sas ŕteras bajanas e naran: Segnore, segnore, abbčrinos!".


Mt 25,12 Ma issu at arrespustu e at nau: Si ddu nau deaderus, deu no si connosciu.

 

12 Ma issu ddis at arrespustu e ddis at nau: de siguru, si nau, a conosci, deu no si connosciu.


Mt 25,12 Ma isse rispondhčit nerzendhe: “In veridade, bos naro, no bos connosco”.


Mt 25,12 Ma isse rispondhčit nerzendhe: “In veridade, bos naro, no bos connosco”.

 

Mt 25,12 Ma isse rispondheit nerzendhe: “In veridade, bos naro, no bos connosco”.

 

Mt 25,13 Abillŕi, duncas, poita ca no iscieis né sa dě, né s'ora.

 

13 Aprontaisě, duncas, poita ca no iscieis né sa dě, né s'ora.

 

Mt 25,13 Bizade, duncas, ca no ischides ne-i sa die ne-i s’ora”.

 

Mt 25,13 Bizade, duncas, ca no ischides ne-i sa die ne-i s’ora”.

Mt 25,13 Bizade, duncas, ca no ischides ne-i sa die ne-i s’ora
 

 

Discussione

 

 

Mt 25,01 bajanas

  

SS 28.10.02 Confesso di essere rimasto perplesso, in un primo momento, se usare piciocas (= giovani donne, ragazze) oppure pitzinnas (= ragazze) o ancora bajanas (= fanciulle, vergini, non sposate – cfr. Casu). Ho optato per quest’ultima soluzione, ritenendola quella piů in sintonia con il testo greco, che ha parthénois, dat. plur. di parthénos = vergine. Bajana dopo consonante, ‘ajana dopo vocale; ma dopo a preposiz., lat. ad, e dopo e congiunz., lat. et bajana.

 

Mt 25,01 su cojuadu nou

SS 28.10.02 In italiano: lo sposo. Indica sia l’uomo in procinto di sposarsi che quello appena sposato (non tragga in inganno il ptc. pass.; cosě č, almeno, nella mia zona di provenienza).

 

Mt 25,02 iscabadas

SS 28.10.02 Equivale a chena cabu. Cabu = senno, giudizio. Haer cabu = aver giudizio (Casu). Greco: morŕi, nom. femm. plur. di morňs = stupido, insensato.

 

Mt 25,02 abbistas

SS 28.10.02 In italiano: accorte, sveglie di mente (cfr. Casu). Nrl testo greco: frňnimoi, nominat. plur. di frňnimos = saggio, intelligente, avveduto, accorto.
 

Mt 25,03 giutčin/lečin

SS 28.10.02 Ho modificato giutčin in lečin perché il vb. greco č sempre lambŕno.
 

Mt 25,04 botitos

SS 28.10.02 Bote, oltre che scarpa pesante, significa barattolo di latta ma anche vaso di vetro. Lo Spano cita il franc. boďte (= scatola). Io credo che sia piů vicino allo spagn. bote (= “recipiente pequeńo y más alto que ancho, generalmente
 

Mt 25,04 a su contrariu

SS 27.09.02 a su contrariu: Non č un italianismo. Esiste anche in francese (au contraire), in spagnolo (al contrario), in portoghese (ao contrario), oltre che in italiano e nel mio logudorese, cui in questo brano mi sono attenuto piů delle altre volte. Esiste anche in inglese (on the contrary, con il senso di anzi).

 

Mt 25,05 trigŕt a benniri

AP 23.10.02 La scena tradizionale era: dal pomeriggio, la sposa aspettava in casa sua con gli invitati che lo sposo venisse a prenderla per portarla a casa propria (la "casa del padre", o della " famiglia allargata"), dopo aver contrattato la "dote" con i parenti di lei; piů lo sposo tardava, e piů voleva dire che la "contrattazione" durava e quindi anche che piů la sposa valeva.

 

Mt 25,05 fit istentendhe

SS 28.10.02 Sono stato perplesso se usare il semplice istentčit o la forma progressiva, di durata. Ho optato per quest’ultima. Greco: chronězontos. ge. masch. sing. di chronězon, a sua volta ptc. pres. di chronězo = indugio, tardo a venire, mi attardo.

 

Mt 25,06 a mesu ‘e note

SS 28.10.02 Significa: a metŕ della notte. Greco: mčses de nuktňs. Se si ritiene che l’espressione indichi non un orario generico ma un’ora precisa, possiamo modificare in a mesanote (= a mezzanotte).
 

Mt 25,07 aprontau

AP 23.10.02 Si tratta delle operazioni per far funzionare meglio una lampada (taglio  o pulizia dello stoppino, ecc.). C'č un termine in sardo per questa "cosmesi" della lampada? A me viene in mente "allumai". Ecc.

SS 28.10.02 In questo momento a me non viene in mente nessun termine specifico che riassuma tali operazioni preparatorie. Allumare significa accendere: allumare su fogu = accendere il fuoco. Il vb. greco č kosmčo = metto in ordine, ordino, predispongo, preparo (Rusconi). Ho sostituito aprontare con ammanitzare, che tuttavia resta un termine generico

 

Mt 25,09 No

AP 23.10.02 Enfatico in greco.

SS 28.10.02 Avevo pensato di aggiungere assolutamente. L’ho fatto adesso. Forse qualcuno dirŕ che anche questo č un italianismo. E allora, il francese absolument pas?

 

Mt 25,09 pro nois e pro ‘ois / siat pro nois che pro ‘ois

SS 28.10.02 In sede di modifiche, ho adottato la seconda formula. Mi sembra piů chiaro cosě, anche se, almeno in sardo, č possibile aměnche la prima formula.
 

Mt 25,10 sa gianna / sa janna

SS 28.10.02 Altro tormentone: dovremmo scrivere sa gianna oppure sa janna? La situazione č la stessa che in sas gianas / domos de janas. Si pronuncia gianna da sola o dopo consonante (ma anche dopo la prepos. a e la congiunz. e) e si pronuncia janna dopo vocale: sa janna, appunto. Io comunque, a prescindere dalla pronuncia, ho scritto gianna, perché tale č la pronuncia del vocabolo se isolato.
 

Mt 25,11 Piůs a tardu

AP 23.10.0 In precedenza (dove?) si era optato per una forma simile alla campidanese.

"Pero" qui mi sembra poco naturale e poco corrispondente al senso del contesto, che non richede una avversativa, ma una continuativa.

SS 28.10.02 Sě, abbiamo usato a s’ůltimu = alla fine. Neppure io ricordo dove e per quale espressione greca. Il greco ha ůsteron. Tutto sta a vedere se al termine greco si vuole attribuire il significato di in seguito, poi, successivamente, oppure quello di infine, finalmente. A s’ůltimu potrebbe voler dire anche alla fine, ossia candho su cůmbidu fit agabbendhe oppure fit giai agabbadu. Vogliamo dire questo? CEI, ABU, Nuova Diodati, Paoline, Nuova Riveduta, Concordata, Mondadori hanno tutte piů tardi.
Quanto a “pero”, sembra non molto naturale anche a me, pur se l’avversativa potrebbe essere giustificata con il contrattempo creato dalla chiusura delle porte mentre le ragazze erano ancora fuori (le porte erano state chiuse, “ma” mancavano ancora loro; in altri termini, le porte sono state chiuse, “ma” poi sono arrivate loro). Forse č l’ossessione di non trascurare il greco de. Mi sembra che qui non sia necessaria comunque un’ avversativa ma neppure una continuativa. O č solo una mia opinione?