© Vangelo di Marco 8,1-38 1998. Traduzione in sardo campidanese, variante del Sarcidano isilese,

di Antioco e Paolo Ghiani. Consulenza esegetica di Antonio Pinna.
Proposta di traduzione Ghiani 1998 con osservazioni Pinna 1998

Marco 8,1-38

1In cussas dis, sendu chi ddu iat torra una truba manna de genti e non portendu cosa de papai, tzerriaus is iscientis ddi narat: 2«Ndi seu apenau de custa truba de genti ca giai de tre dis funt cun mimi, e non portant cosa de papai. 3Chi ndi ddus lassu andai giaunus a domu insoru s’ant a arrui in sa bia e calancunu de i cussus est benniu de aillargu. 4E is iscientis dd’iant arrespustu: «E comenti unu ddus iat podiri prandi de pani, innoi in su desertu?». 5E ddis iat pregontau: «Cantu ndi portais de panis?». Dd’iant nau: «Seti». 6E iat cumandau a sa truba de sa genti a si setziri in terra; e pigaus is seti panis, iat torrau gratzias, ddus iat segaus e ddus iat donaus a is iscientis suus po ddus aporri e ddus iant aportus a sa truba de sa genti. 7Portànt pagus piscisceddus puru, e ddus iat benedìxius e iat nau a aporri cussus puru. 8E iant papau e si fiant prandius e de is arrogus srobaus nd’iant boddiu seti sportas. 9E fiant giai giai cuatru milla. E nci ddus iat dispedius.

10E illuegu nci fut artziau a sa barca cun is iscientis suus e si ndi fut andau a is partis de Dalmanutà.

11Tandus fiant lompius is fariseus e iant cumentzau a chistionai cun issu e ddi pediant unu sinnali de su celu, po ddu tentai. 12E suspressendu meda iat nau: «E puita custa arratza de genti pedit unu sinnali? Deaderus si nau: A i custa arratza de genti non dd’ant a donai sinnali perunu!». 13E scabudendiddus nci fiat torrau a artziai e si ndi fut andau a s’atru oru.

14Si ndi fiant scarescius de s’ingolliri pani e in sa barca cun issus ddui teniant unu pani feti. 15Tandus issu ddis iat arrecumandau: «Mirài, castiaisì de su framentu de is fariseus e de su framentu de Erodi!». 16E issus fiant chistionendi is unus cun is atrus: «Non portaus pani». 17Issu si ndi fut sapìu e ddis iat nau: «Poita seis narendi ca non portais pani?  Non iscieis e non cumprendeis ancora? Su coru tostau portais?

18Portendi ogus non bieis?

e portendi origas no intendeis?

E non si nd’arregodais? 19Candu ia segau is cincu panis po is cincumilla, cantu cadinus prenus de arrogus nd’iais boddiu?». Dd’iant nau: «Doxi». 20«E candu ia segau is seti panis po is cuatrumilla, cantu cadinus prenus de arrogus  nd’iais boddiu?». E ddi nant: «Seti». 21E ddis iat nau: «Ancora non cumprendeis?».

22E lompint a Betzaida. E nci ddi portant unu tzrupu e ddu pregant a ddu tocai. 23Pigàda sa manu a su tzrupu ndi dd’iat ingortu a foras de sa bidda e apustis iat fatu salìa e si dd’iat posta in ogus, dd’iat postu is manus in pitzus e dd’iat pregontau: «Cosa bis?». 24Castiendusì dd’iat nau: «Biu is ominis, ca biu comenti de matas caminendi a ingiriu». 25Tandus dd’iat torrau a ponni is manus in ogus e iat torrau a biri e fut sanau e biat totu beni de aillargu. 26E nci dd’iat mandau a domu sua nendiddi: «A bidda no ddu ìntristi nemancu».

27Apustis Gesùs cun is iscientis suus si ndi fut andau faci a is biddas de Cesarea de Filipu, e bia bia pregontàt a is iscientis suus, narendiddis: «Sa genti e chini  narat ca seu deu?». 28Issus dd’iant arrespustu, narendiddi: «Giuanni Batista, e a chini Allias, a chini unu de is profetas». 29Issu tandus ddis iat pregontau: «E bosatrus, e chini narais ca seu?». Iat arrespustu Perdu e dd’iat nau: «Tui ses su Cristus!». 30E ddus iat ameletzaus po non nai nudda a nemus de issu.

31E iat cumentzau a ddis donai imparu : «Tocat chi su Fillu de s’omini sunfrat meda e siat arrefudau de is predis maioris e de is ominis de lei e chi ddu bociant e chi apustis de tres dis arresùscitit». 32E ddis faiat custu arrexonu ladinu. Tandus Perdu dd’iat pigau a sa sola e iat incumentzau a ddu certai. 33Issu, si fut furriau e castiendi a is iscientis suus,  iat certau a Perdu e dd’iat nau: «Stresianci, aremigu! Ca tui no atìnas a is cosas de Deus, ma a i cussas de is ominis!».

34Tzerriada sa truba de sa genti cun is iscientis suus dd’is iat nau: «Chi calincunu, mi bolit sodigai, denneghit a issu e totu, pighit sa gruxi sua e sodighit». 35Ca a chini at bolli sarvai sa vida sua, dd’at a perdiri; a chini invecis at a perdiri sa vida sua po mimi e po s’evangeliu, si dd’at a sarvai. 36E ita prou ndi tenit s’omini, chi essat guadangiau su mundu intreu e perdiu sa vida sua? 37E ita at a podiri donai s’omini, a cambiu a pari po s’anima sua? 38A chini ndi dd’at essiri partu bregungia de mimi e de is fueddus mius in faci de i custa arratza de genti adultera e pecadora, e a su Fillu de s’omini ndi dd’at a parri bregungia de issu, candu at a lompiri in sa groria de su Babu suu cun is angelus santus.

Note

Mc 08,2 funt con mimi : ho il sospetto che il verbo prosmeno  possa essere più pregnante: tipo “restano con me”

Mc 08,4 ddus iat podiri prandi : forse ddus  è troppo poco per toutous (rivolto a pagani: “a i custus”)

Mc 08,6 ddus iat segaus : controllare differenze con 6,41 e con l’ultima cena

Mc 08,10 a is partis : anche qui si tratta di un hapax legomenon in Mc. Voi usate la sessa espressione altrove (cf 7,31). Controllare.

Mc 08,11 pediant : debole per zeteo, che ha un significato ostile; inoltre, stessa radice del precedente syzeteo

Mc 08,12 il verbo è per di più rafforzato: epizeteo.

Mc 08,12 non dd’ant a donai : però si tratta qui quasi sicuramente di un passivo divino, sarebbe meglio il singolare se traducete all’attivo. Da vedere.

Mc 08,12 Forse si può mantenere un tono sardo e rispettare la formula di giuramento (controllare il valore preciso di ei).

Mc 08,15 arrecumandau : però altrove sempre pretzetai

Mc 08,16 Nota di critica testuale.

Mc 08,16 chistionendi... narendi: due traduzioni diverse per lo stesso verbo dialogizo che altrove traducete con arrexonai; per controllare, cf 2,6.8; 8,16,17; 9,33; 11,31

Mc 08,25 torrau a biri: perché tradurre così diablepo, “guardare attentamente, fissare”. Cf la varietà dei sinonimi in questa pagina; inoltre, l’idea di “torrau” è invece nel verbo apekatesthê (non essere guarito, ma essere “restaurato”);

In più, verificando “de aillargu” aggiungo: in greco abbiamo: kai; ejnevblepen thlaugw`~ a{panta … dove non c’è affatto l’idea di lontananza, ma solo di “distinzione, precisione, chiarezza: distinguendo tra diablepô e enblepô: “e iat castiau fissu e fu torra sau e bidiat in craru d’ognia cosa”;

Mc 08,27 Apustis Gesùs cun is iscientis suus : Lett. è : “Gesù e i suoi discepoli partì”

Mc 08,27b Controllare  eperotao  : usato solo nella storia premarciana della passione; altrove o lego oppure solo erotao (Cei 97 usa interrogava 27, domandava 29, chiese 9,33).

Mc 08,30 E ddus iat ameletzaus : controllare epitiman 1,25 3,12 4,39 8,30.32.33 9,25 10,13 10,48

Mc 08,32 certai  vuol dire “rimproverare”?  In questo caso, giustamente = 3,12

Mc 08,31 tocat chi : controllare trad. del teologico dei :  9,11 14,31 ; dei  come traduzione di un futuro aramaico (si assomiglia al sardo, es. “depu andai = andrò)

Mc 08,31.32 cumentzai Perché alternate tra cumentzai e incumentzai ?

Mc 08,35.36.37 sa vida sua  Perché cambiare traduzione “sa vida sua” “sa vida sua “ “s’anima sua”?